fbpx
3 °C Athens, GR
18 Ιανουαρίου 2021

Αναστάσιος Ορλανδός ο φύλακας άγγελος των αρχαίων

Εκατομμύρια άνθρωποι κάθε χρόνο σε ολόκληρο τον κόσμο ταξιδεύουν χιλιάδες χιλιόμετρα για να θαυμάσουν τα αρχαία μνημεία. Η χώρα μας είναι ένας από τους κορυφαίους προορισμούς: με την Ακρόπολη, το Θέατρο της Επιδαύρου, τις Μυκήνες, την Κνωσσό και τόσα άλλα αριστουργήματα του αρχαίου κόσμου. Στεκόμενοι απέναντί τους όλοι αναλογίζονται εκείνους που τα έφτιαξαν. Προσπαθούν στο μυαλό τους να ανασυνθέσουν τις συνθήκες στις εποχές της δημιουργίας τους. Στην μακραίωνή πορεία τους τα μνημεία γνώρισαν στιγμές δόξας και καταστροφές. Από φυσικά φαινόμενα ή ανθρώπινο χέρι. Γνώρισαν ακμή και παρακμή. Δεν έφθασαν όλα ακέραια στις μέρες μας. Ορισμένα κινδύνεψαν με ολοκληρωτική καταστροφή. Ευτυχώς για εμάς και τις γενιές που θα ακολουθήσουν υπήρξαν αφανείς ήρωες που τα προστάτεψαν. Οι άνθρωποι που αφιέρωσαν τις ζωές τους στην διαφύλαξη και ανάδειξη της ιστορικής κληρονομιάς. Ώστε όλοι μας να μπορούμε σήμερα να τα θαυμάζουμε. 

Γεννηθείς το 1887, ο Αναστάσιος Ορλάνδος, απόγονος της σπετσιώτικης οικογένειας Ορλάνδου που πρωτοστάτησε στον αγώνα της ελληνικής ανεξαρτησίας κατά των Οθωμανών, υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους ακαδημαϊκούς αρχιτέκτονες του 20ου αιώνα και θεμελιωτής της βυζαντινής τέχνης στη Ελλάδα. Από το 1919, υπηρέτησε ως τακτικός καθηγητής αρχιτεκτονικής μορφολογίας και ρυθμολογίας στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο, καθώς και της ιστορίας της αρχιτεκτονικής, ενώ από το 1940 ανέλαβε την έδρα της βυζαντινής αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η λαμπρή του καριέρα στη μελέτη των αρχαίων μνημείων ξεκίνησε σε μια ταραχώδη για την Ελλάδα, αλλά και τον κόσμο περίοδο, όταν το 1915 εκπονούσε τη διδακτορική του διατριβή με θέμα το ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο και δύο χρόνια αργότερα ξεκινούσε τη μετεκπαίδευσή του στο εξωτερικό, κάνοντας την πρακτική του σε μνημεία της Γαλλίας, της Ισπανίας και της Ιταλίας. Εκεί, μαθήτευσε κι εργάστηκε πλάι σε εξέχοντες αρχαιολόγους της εποχής, όπως τον Anton Von Premerstein και τον Alfed Bruckner (ανέλαβε τις ανασκαφές του Κεραμεικού). 

Έχοντας μεγάλη αγάπη για τον πολιτισμικό πλούτο της πατρίδας του, ανέλαβε από το 1920 τη διεύθυνση των Αναστηλώσεων των Αρχαίων και Ιστορικών μνημείων της Ελλάδας, στις οποίες, μετά το 1942, προστέθηκε και η Ακρόπολη, ενώ από το 1951 μέχρι και το θάνατό του διετέλεσε γενικός γραμματέας της Ελληνικής Αρχαιολογικής Εταιρείας. Ανάμεσα στα δεκάδες μνημεία που ανέλαβε την αναστήλωσή τους βρίσκονται οι θολωτοί τάφοι των Μυκηνών, ο ναός της Απτέρου Νίκης, το Ωδείο Ηρώδου Αττικού, το Θέατρο της Επιδαύρου, ενώ η τρίτομη μελέτη του με τίτλο «Η Αρχιτεκτονική του Παρθενώνος» (1977-1978) συνιστά το μεγάλο ακαδημαϊκό πόνημα της ζωής του. Επιπλέον, το έργο του ήταν διεθνώς αναγνωρισμένο, με αποτέλεσμα να αναγορευθεί ως επίτιμο μέλος της Εταιρείας Ελληνικών Σπουδών του Λονδίνου και του Αμερικανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου,  καθώς και τακτικό μέλος του Αυστριακού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου στο Βερολίνο.

Μέχρι και το 1979, που αποτελεί το έτος θανάτου του, ο Ορλάνδος παρέμενε ακούραστος μελετητής των μνημείων, κυρίως της πρώιμης, της μέσης και της όψιμης βυζαντινής περιόδου, την αρχιτεκτονική των οποίων αναδείκνυε ενδελεχώς μέσα από το περιοδικό «Αρχείον Βυζαντινών Μνημείων Ελλάδος», το οποίο κι εξέδιδε με δικά του έξοδα. Το 1994, ο έτερος μεγάλος Έλληνας Βυζαντινολόγος, Μανόλης Χατζηδάκης, πραγματοποίησε ένα από τα οράματα του Ορλάνδου, ιδρύοντας το Κέντρο Έρευνας Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Τέχνης στην Ακαδημία Αθηνών.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Αναστάσιος Ορλάνδος (23 Δεκεμβρίου 1887 – 6 Οκτωβρίου 1979) ήταν αρχιτέκτονας, αρχαιολόγος, ακαδημαϊκός, ο σπουδαιότερος ερευνητής της ελληνικής αρχιτεκτονικής και ένας από τους θεμελιωτές της επιστήμης της βυζαντινής τέχνης στην Ελλάδα. Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 23 Δεκεμβρίου 1887 και ήταν τρισέγγονος του Σπετσιώτη πολιτικού της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, Ιωάννη Ορλάνδου.

Σπούδασε στη Σχολή Πολιτικών Μηχανικών του Μετσόβιου Πολυτεχνείου (1904-1908). Στην προσπάθεια του να στηρίξει την μελέτη των μνημείων σε εδραιότερες βάσεις εγγράφηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών της οποίας και ανακηρύχτηκε αριστούχος διδάκτορας (1915) με τη διατριβή του «Το αέτωμα του εν Σουνίω ναού του Ποσειδώνος». Στη συνέχεια μετέβη στη Γαλλία για μετεκπαίδευση. Διετέλεσε σύμβουλος (1927-1951) της Αρχαιολογικής Εταιρείας και γραμματέας της (1951-1979), αρχιτέκτων της αναστήλωσης των μνημείων της Ακρόπολης (1910-1917) και στη συνέχεια όλης της Ελλάδας (1920-1958). Υπηρέτησε ως τακτικός καθηγητής στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο και το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Δίδαξε αρχιτεκτονική μορφολογία και ρυθμολογία και ιστορία της αρχιτεκτονικής στο Πολυτεχνείο και βυζαντινή αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο.

Ήταν ιδρυτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών το 1926, πρόεδρός της το 1950 και γενικός γραμματέας της από το 1956 έως το 1966. Ακόμη, ήταν αντιπρόεδρος και πρόεδρος της Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, αντιπρόεδρος της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, ανεπιστέλλον μέλος του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου του Βερολίνου, τακτικό μέλος του Αυστριακού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου της Βιέννης, και επίτιμο μέλος της Εταιρείας Ελληνικών Σπουδών του Λονδίνου και του Αμερικανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου.

Απεβίωσε στην Αθήνα στις 6 Οκτωβρίου 1979. Μετά το θάνατό του ευεργέτησε την Αρχαιολογική Εταιρεία, κληροδοτόντας σε αυτήν χρηματικό ποσό, καθώς και κτίριο, ενώ τιμήθηκε με αρκετά παράσημα για το έργο του.

Επιστημονικό έργο

Το έργο του επικεντρώνεται σε όλους τους τομείς της ελληνικής αρχαιολογίας, ενώ διετέλεσε και διευθυντής εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής του Υπουργείου Παιδείας. Μεταξύ άλλων πραγματοποίησε ανασκαφές στο Μολύκρειο, τη Φιγαλεία, τη Σικυώνα, τη Στύμφηλο, τη Μεσσήνη, το Μυστρά και το Άγιο Όρος. Αναστήλωσε το άγαλμα της Απτέρου Νίκης, τμήματα του Ναού του Ποσειδώνα στο Σούνιο και το Ναό Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη. Επίσης, υλοποίησε τα αρχιτεκτονικά σχέδια του Ναού του Αγίου Διονυσίου στη Ζάκυνθο. Εξέδιδε από το 1935 το περιοδικό «Αρχείον βυζαντινών και μεσαιωνικών μνημείων της Ελλάδας» στο οποίο περιελαμβανόταν προσωπικές του εργασίες. Μεταξύ των βοηθών του στο αρχαιολογικό του έργο ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Β΄ κατά τη διάρκεια των σπουδών του.

Συγγράμματα

Στα έργα του συμπεριλαμβάνονται τα εξής:

  • Βυζαντινή αρχιτεκτονική
  • Λεξικόν αρχαίων ελληνικών αρχιτεκτονικών όρων
  • Μοναστηριακή αρχιτεκτονική
  • Η ξυλόστεγος παλαιοχριστιανική βασιλική της μεσογειακής λεκάνης
  • Τα υλικά δομής των αρχαίων Ελλήνων και οι τρόποι εφαρμογής αυτών κατά τους συγγραφείς, τας επιγραφάς και τα μνημεία
  • Η αρχιτεκτονική του Παρθενώνος
  • Μεσαιωνικά μνημεία της πεδιάδος των Αθηνών και των κλιτυών Υμηττού – Πεντελικού, Πάρνηθος και Αιγάλεω
  • Το αέτωμα του εν Σουνίω ναού του Ποσειδώνος
  • Ο εν Στράτω της Ακαρνανίας ναός του Διός
  • Βεροίας επιγραφαί ανέκδοτοι
  • Παραστάσεις κρηνών επί αγγείων

 

Πηγή: https://www.byzantinemuseum.gr/el/museum/history/

,https://el.wikipedia.org, https://www.greece2021.gr/

Related articles

Η Καλλιθέα και το “ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ” για τη Θεσσαλία

Σήμερα , από τις 10:00 έως τις 14:00, η Περιφέρεια Αττικής και οι δήμοι μαζί με το “ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ” μαζεύουν τρόφιμα μακράς διάρκειας, είδη ατομικής υγιεινής και κλινοσκεπάσματα για τους πλημμυροπαθείς της Καρδίτσας και άλλων περιοχών της Θεσσαλίας.

Ελλάδα 2021 Συνάντηση Γιώργου Πατούλη με Γιάννα Δασκαλάκη Αγγελοπούλου

Συνάντηση με την Πρόεδρο της Επιτροπής «Ελλάδα 2021», Γιάννα Αγγελοπούλου- Δασκαλάκη είχε σήμερα ο Περιφερειάρχης Αττικής Γιώργος Πατούλης. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, επισημάνθηκε ο σημαντικός ρόλος της Περιφέρειας Αττικής και συμφωνήθηκε να υπάρξει στενή συνεργασία με την Επιτροπή «Ελλάδα 2021» για την υλοποίηση μια σειράς δράσεων και πρωτοβουλιών. Μάλιστα υπογραμμίστηκε ότι η Αττική ως […]

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *