App Icon

Αυτοκράτειρα Θεοφανώ…η Αγία .

Γράφει η Τασσώ Γαΐλα.
16 Δεκεμβρίου, μνήμη της Αγίας Θεοφανούς ,η ‘θαυματουργή’ σύζυγος του βασιλιά Λέοντα του σοφού όπως γράφει ο Ορθόδοξος συναξαριστής μόνο που με το όνομα Θεοφανώ η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία έτυχε να έχει τρείς συνολικά αυτοκράτειρες.
Η … διασημότερη όλων η περίφημη Θεοφανώ (941 – …) σύζυγος δύο
αυτοκρατόρων, του Ρωμανού Β' και, μετά το θάνατό του, του Νικηφόρου Φωκά.Η Θεοφανώ κατηγορήθηκε για τον θάνατο τους καθώς και του Ιωάννη Τσιμισκή . Παρά την λαϊκής της καταγωγής παντρεύτηκε τον Ρωμανό Β’ , ανέβηκε στον θρόνο και τελικά αντίθετα από τον ταραχώδη βίο της πέθανε ξεχασμένη. Η  δεύτερη Αυγούστα Θεοφανώ (960 – 15 Ιουνίου 991) από τον Οίκο των Σκληρών γεννήθηκε στην Κωνσταντίνου πόλη και ήταν βασίλισσα της Γερμανίας, σύζυγος του Όθωνα Β΄ και μητέρα του Όθωνα Γ΄. Σημαντική προσωπικότητα της Ευρώπης. Θεοφανώ ετυμολογικά σημαίνει αυτή που φανέρωσε ο Θεός. Αυτό… ταιριάζει στην τρίτη Αυγούστα Θεοφανώ , την Βασίλισσα Θεοφανώ την Αγία. Η Αυγούστα Θεοφανώ η Αγία εορτάζει σήμερα 16 Δεκεμβρίου. Θεοφανώ η Μαρτινιακή το οικογενειακό της όνομα, κόρη του πατρίκιου Κωνσταντίνου και της Άννας και γεννήθηκε στην Κωνσταντίνου πόλη το 862 μ. Χ. Λίγο μετά η μητέρα της πεθαίνει κι η Θεοφανώ ένα όμορφο κορίτασσι προικισμένο με πολλές χάρες θα αποκτήσει χάριν την φροντίδας του πατέρα της άριστη παιδεία. Στον  αυτοκρατορικό  θρόνο  της  Βασιλεύουσας  βρίσκεται  ο  Βασίλειος  ο  Α’ Μακεδόνας με τη δεύτερη σύζυγο του Ευδοκία. Από  τα  τρία  τους  παιδιά  πρωτότοκος  είναι  ο  Λέων, που  η  ιστορία  θα  του  προσδώσει  τον  τίτλο ο  σοφός, λόγω της ενασχόλησης του με τη συγγραφή βιβλίων και  ο  οποίος  είναι  ο  διάδοχος  του  θρόνου.
(Ο Λέων ΣΤ΄ ο Σοφός ,19 Σεπτεμβρίου 866 – 11 Μαΐου 912 ,μαθητής του Φωτίου με εξαιρετική μόρφωση διακρίθηκε ως δόκιμος συγγραφέας και ενθουσιώδης ρήτορας).
Ο αυτοκράτορας λοιπόν, αποφασίζει να παντρέψει τον Λέοντα με την Θεοφανώ παρότι γνωρίζει τη σχέση του με την Ζωή Ζαούτζαινα κόρη αυλικού του παλατιού.και παρά το ότι ο Λέων  διαμαρτύρεται  στον  αυτοκράτορα, αλλά τελικά αναγκάζεται  να  υποταχθεί. Έτσι  ορίστηκε  και  έγινε  ο  γάμος  του  Λέοντα  με  τη  Θεοφανώ,  χωρίς  εκείνος  να  τη  θέλει  και  χωρίς  αυτή  να  το  ξέρει…
Ένας γάμος που έμελε εξ αρχής να αποτύχει κι η Θεοφανώ σαν μοναδικό της
σύμβουλο είχε τον εξομολογητή της γέροντα Ευσέβειο που την συμβούλευε να κάνει υπομονή και ίσως μετά την απόκτηση παιδιών αλλάξει την στάση του απέναντι της ο Λέων. Το παιδί ένα όμορφο κοριτσάκι γεννήθηκε λίγους μήνες αργότερα αλλά αυτό δεν άλλαξε τη σχέση του ζευγαριού. Παρηγοριά της; ο πνευματικός της και η προσευχή.
Ο  προσωπικός  της  όμως  αυτός  σταυρός  την  έκανε  να  συμπονεί  και  τους  πονεμένους  ανθρώπους  και  με  κάθε  ευκαιρία  να  βρίσκεται  κοντά  τους. Είχε  όλη  την  άνεση  ως  βασίλισσα  να  τους  απαλλάσσει  από  κάθε  οικονομική  ανάγκη  και  με  την  χαριτόβρυτη  αγάπη  της  να  τους  ενισχύει  ψυχολογικά  και ηθικά Έτσι  ο  λαός  τη  λάτρευε. . Μια συνωμοσία όμως στο παλάτι κι ο Βασίλειος εξορίζει τον Λέοντα στην Θεσσαλονίκη όπου  οικειοθελώς  τον  ακολουθεί  και  η  Θεοφανώ  με  την  κορούλα  τους, την  Ευδοκία. Ο  γέροντας  Ευσέβιος  αυτοεξορίζεται  κι  αυτός  στη  Θεσσαλονίκη, για  να  είναι  κοντά  στο  ανδρόγυνο. Η αλήθεια  σε  τρία  χρόνια  αποκαλύπτεται  και  ο  Λέων  με  την  οικογένειά  του  γυρίζει  περιχαρής  στη  Βασιλεύουσα, ενώ  ο  Βασίλειος  υποδέχεται  με
λαμπρότητα  το  γιο  του  ζητώντας  συγγνώμη  για  το  λάθος  του.Στο  μεταξύ  πεθαίνει  η  Αυγούστα  Ευδοκία  και  τα  καθήκοντά  της  στο  παλάτι  αναλαμβάνει  η  Θεοφανώ.
Όλα καλά; Ασφαλώς όχι εφόσον ο Λέων συνάπτει σχέση με την Ζωή αδιαφορώντας για τα σχόλια. Ο  πατέρας  του, όταν  το  διαπιστώνει, διατάσσει  να  μαστιγωθεί  ο  γιος  του. Η Θεοφανώ αντιδρά …δια της προσευχής…
Ο  Βασίλειος , για  να  δώσει  ένα  τέλος  στο  σκάνδαλο, παντρεύει  αναγκαστικά  την  αγαπημένη  Ζωή  του  Λέοντα  με  κάποιον  άλλο  και  την  εξαποστέλλει  από  το  παλάτι.Ο  ίδιος  όμως  ο  Βασίλειος,  ύστερα  από  ένα  ατύχημα  σε  κυνήγι,  πεθαίνει στις 29 Αυγούστου του 886. Μετά  το  θάνατο  του  πατέρα  του  ο  Λέων … νιώθει  ελεύθερος  να  κάνει  ό,τι  θέλει.Το  πρώτο  του  μέλημα  είναι  να  ανακηρύξει  τον  πατέρα  της  ερωμένης  του
Ζωής  Βασιλειοπάτορα  και  πρωθυπουργό. Απ΄τη  Θεοφανώ  ζητάει  να  μείνει  στο  πλευρό  του  σύμβουλος  πολύτιμη  για  την  οξύτητα  του  πνεύματός  της  και  την  αγάπη  της  για  το  λαό. Ωστόσο  διάδοχο  αγόρι  απ΄τη  Θεοφανώ  δεν  έχει  ο  αυτοκράτορας  τώρα   Λέων  ο  σοφός,  και  βρίσκει  έναν  επί  πλέον  λόγο  να  έχει  στο  νου  του  τη  Ζωή, αν
και  ήταν  παντρεμένη. Κι  αυτή  όμως  το  ίδιο. Και  τώρα  που  ο  πατέρας  της  είναι  πρωθυπουργός  έχει  όλη  την  άνεση  να  μπαινοβγαίνει  στο  παλάτι. Στο  μεταξύ  νέα  δοκιμασία  για  τη  Θεοφανώ. Αρρωσταίνει  βαριά  η  κορούλα  τους  Ευδοκία  και  πολύ  γρήγορα   παρόλες  τις  φροντίδες  τους  πεθαίνει, εγκαταλείποντας  τη  μητέρα  της  σε  μια  κόλαση, που  τη  δημιουργεί  η  απιστία  του  πατέρα  της. Η  Ευδοκία  της  ήταν  μόλις  εννέα  ετών. Με  το  θάνατό  της  ο  Λέων  ένιωσε  να  ξεκόβεται  οριστικά  απ΄τη  Θεοφανώ.Η  Ζωή  άρχισε  να  επηρεάζει  εγκληματικά  το  Λέοντα  σε  βάρος  της.Ο  πνευματικός  της, γέροντας  Ευσέβιος, αποφασίζει  να  μιλήσει  στον  αυτοκράτορα.Συνέπεια,  να  εξοριστεί. Η  Θεοφανώ  στη  νέα  της  δοκιμασία  ψάχνει  και  δε  βρίσκει  μέσα  της  κουράγιο. Νιώθει   να  έχουν  εξαντληθεί  της  ψυχής  της  τα  αποθέματα, Έχει  κουραστεί.και  η  προσευχή  έγινε  η  ζωή  της. Γίνεται … και  το  πρώτο  της  θαύμα: ένα  ετοιμοθάνατο  κοριτσάκι, όταν  το  επισκέπτεται  και  το  σφίγγει  στην  αγκαλιά  της, αμέσως  ζωηρεύει, συνέρχεται, ενώ  του  ετοίμαζαν  τα  σχετικά  με  την  κηδεία  του. Το  θαύμα  διαδόθηκε  αστραπιαία  σ΄όλη  την  επικράτεια. Όλοι  μιλούν  για  την αγία  αυτοκράτειρα…

Και  δίνεται  ολόψυχα  στους  αναξιοπαθούντες. Φτωχούς, πεινασμένους,
ανάπηρους, αρρώστους, ορφανά, χήρες, αθώους  κατάδικους, ξένους, χρεώστες, δούλους, πενθούντες. Επισκέπτεται  νοσοκομεία, γηροκομεία, βρεφοκομεία, ορφανοτροφεία, λεπροκομεία, πτωχοκομεία, φυλακές, ιδρύματα  όπου  στεγάζονται  παραστρατημένες  γυναίκες. Τέλος ίδρυσε Μονή όπου και απεσύρθη Η Θεοφανώ πέθανε στο μοναστήρι της στις
10 Νοεμβρίου του 893 ή 897. Σύμφωνα με τον Θεοφάνη, ο Λέων και η Ζωή
προχώρησαν σε γάμο μετά από αυτό. Τόσο ο Συμεών, όσο και ο Θεοφάνης,
συμφωνούν ότι η Ζωή στέφθηκε Αυτοκράτειρα μόνο μετά τον θάνατο της
προκατόχου της. Από  τις  εντάσεις  που  πέρασε  και  τις  θλίψεις  το  σώμα  της  εξαντλήθηκε, η  Θεοφανώ  αρρωσταίνει  βαριά. Η  Θεοφανώ  Μαρτινιακή πέθανε στις 10 Νοεμβρίου 893 ή 897 και ήταν η πρώτη
σύζυγος του Λέοντα ΣΤ΄ του Σοφού. Ήταν  μόλις  31  ετών. Η Θεοφανώ τιμήθηκε με αγιοκατάταξη από την Ορθόδοξη Εκκλησία μετά τον θάνατό
της και ετάφη στον ναό των Αγίων Αποστόλων. Η μνήμη της τιμάται στις 16
Δεκεμβρίου
 Πολλά   θαύματά  της  αναφέρει  ο  σύγχρονός  της  βιογράφος  Λέων  ο
Γραμματικός.
 Είναι γνωστό ότι στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο
Φανάρι φυλάσσονται άφθρτα τα λείψανα τριών αγίων γυναικών: της
Αγίας Σολομονής, της Αγίας Ευφημίας και της Αγίας Θεφανούς της
Βασίλισσας.
 Η αγία Θεοφανώ είναι η κτιτόρισσα της Βασιλικής Πατριαρχικής και
Σταυροπηγιακής Μονής της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολυτρίας στην
Χαλκιδική.Αυτή η σπουδαία Μονή ιδρύθηκε το 888 από την Αυγούστα
Θεοφανώ, επί Πατριαρχίας Φωτίου του Μεγάλου. Η Θεοφανώ δώρησε στη
Μονή Τίμιο Ξύλο, αλλά και την προίκα της, γι’ αυτό μέχρι σήμερα εκτάσεις της Μονής φέρουν το όνομα “Βασιλικά”.
.
 Το Χρονικό του Συμεών του Μεταφραστή τοποθετεί τον γάμο του Λέοντα ΣΤ΄ και της Θεοφανούς στο δέκατο έκτο έτος της βασιλείας του Βασιλείου Α΄ (περί το 883). Σε κάθε περίπτωση, ο γάμος της είχε κανονιστεί από τον Βασίλειο Α΄ και επιβλήθηκε στον Λέοντα. Η κακή σχέση πατέρα και γιου μπορεί να έπαιξε κάποιο ρόλο στην τελική αποτυχία αυτού του γάμου. Ο Βασίλειος πέθανε στις 29 Αυγούστου του 886. Ο Λέων τον διαδέχθηκε στον θρόνο και η Θεοφανώ έγινε αυτοκράτειρά του.
 Ήταν μορφωμένη και βαθιά θρησκευόμενη γυναίκα. Σύμφωνα με τη
βυζαντινή παράδοση της βιογραφίας της, η Θεοφανώ αφιέρωνε το
μεγαλύτερο μέρος της μέρας της σε προσευχές, ψαλμούς και ύμνους προς
τον Θεό. Βοηθήματα: Θεοφανώ, η βασίλισσα της αγάπης, του Ιωσήφ Αγαπητού./ Μ. Παγουλάτου: Βυζαντινοί Αυτοκράτορες/Ορθόδοξος Συναξαριστής/Wikipedia.
Τασσώ Γαΐλα
Αρθρογράφος-Ερευνήτρια.

Facebook Comments Box

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Recommended
Χαιρετισμό στην παρουσίαση της ελληνικής έκδοσης του βιβλίου του πρώην…
Cresta Posts Box by CP
Content | Menu | Access panel