App Icon

Το σπίτι με τις Καρυάτιδες.

Αθήνα, οδός Ασωμάτων αριθμός 45. Εδώ, το διασημότερο ίσως σπίτι της Αθήνας. Ένα σπίτι απλό, λαϊκής αρχιτεκτονικής διώροφο και σε λαϊκή γειτονιά. Τη γειτονιά του Ψυρρή στο Μεταξουργείο. Το σπίτι χτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα και είναι χαρακτηριστικό δείγμα του αθηναϊκού νεοκλασικισμού και της λαϊκής αρχιτεκτονικής της περιοχής.
Και, γιατί αυτό το φτωχικό σχεδόν αθηναϊκό σπιτάκι είναι διάσημο; Για…
Για τις δύο Καρυάτιδες που φιλοξενεί στο μπαλκόνι της πρόσοψης.Εξ ού και η ονομασία του σπιτιού: Το σπίτι με τις Καρυάτιδες. Το σπίτι με τις 2 Καρυάτιδες, δυο γλυπτά Καρυάτιδων που βρίσκονται στον εξώστη της πρόσοψής του στηρίζοντας την οροφή. Οι Καρυάτιδες έχουν τα χέρια τους σταυρωμένα και όχι ελεύθερα όπως συνηθίζεται. Επίσης μια τετράγωνη βάση αντικαθιστά τα κάτω άκρα τους. Μετά την πλήρη αποκατάστασή τους το 2001, απέκτησαν το λευκό σημερινό τους χρώμα.

Και ποιες ήταν αυτές οι Καρυάτιδες του διάσημου σπιτιού της οδού Ασωμάτων;
Η αληθινή ιστορία.
Οι Καρυάτιδες που κοσμούν την πρόσοψη είναι έργο του γλύπτη Ιωάννη
Καρακατσάνη που ήταν Αιγινίτης καλλιτέχνης και ήταν ο ιδιοκτήτης του σπιτιού όπου διέμενε εκεί με την οικογένειά του, και τα μοντέλα που έγιναν Καρυάτιδες ήταν η γυναίκα του Ξανθή και η αδελφή της Ευδοξία. Μετά τον θάνατό του το 1906, η οικογένειά του αποφάσισε να πουλήσει το σπίτι.
Ο μύθος….

 

Στο ισόγειο του οικήματος υπήρχε το κουρείο του Παναγιώτη Κρητικάκου. Σύμφωνα με την ιστορία, ο κουρέας διέδιδε στους πελάτες του πως ο ιδιοκτήτης του κτηρίου είχε δύο κόρες που πέθαναν με τραγικό τρόπο και για να τιμήσει την μνήμη τους τοποθέτησε τις Καρυάτιδες. Οι εκδοχές σχετικά με τον τρόπο που πέθαναν ήταν διάφορες, καθώς ο κουρέας προσπαθούσε να συντηρεί το μυστήριο για λόγους φήμης και προβολής της περιοχής. Φήμες που ωστόσο δεν ευσταθούσαν καθώς η γυναίκα του Ιωάννη Καρακατσάνη, Ξανθή, και η αδελφή της Ευδοξία, πέθαναν το
1949 και το 1950 αντίστοιχα αφού είχαν αποκτήσει παιδιά και εγγόνια.( Σήμερα στη θέση του κουρείου στεγάζεται το Ινστιτούτο των Ελληνικών Μύλων). Μύθος; Άλλοι απαντούν ναι, άλλοι –αυτοί που αγαπούν τους μύθους-, απαντούν όχι…
Το σπίτι της οδού Ασωμάτων το 1989 ανακηρύχθηκε διατηρητέο από το Υπουργείο Πολιτισμού που το έσωσε από κατάρρευση. Δέκα χρόνια αργότερα ανακαινίστηκε με την επίβλεψη του αρχιτεκτονικού γραφείου του Στέφανου Πάντου – Κίκκου και σήμερα φιλοξενεί τον Σύλλογο Ελλήνων Ολυμπιονικών.
Το σπίτι με τις Καρυάτιδες υπήρξε θέμα έμπνευσης πολλών ζωγράφων μας και λογοτεχνών όπως του Κώστα Ταχτσή  ο οποίος ενσωμάτωσε στοιχεία επηρεασμένα από το «Σπίτι με τις Καρυάτιδες» στη μυθοπλασία του έργου του «Τρίτο Στεφάνι» που εκδόθηκε το 1962. Διάασημη είναι και η ασπρόμαυρη φωτογραφία του Γάλλου φωτογράφου Ανρί Καρτιέ Μπρεσόν το 1953, που απαθανάτισε δύο μαυροντυμένες ηλικιωμένες γυναίκες να περνούν μπροστά από το «Σπίτι με τις Καρυάτιδες».

διάβασε και αυτό  Απόκριες και Κούλουμα Online από την Περιφέρεια Αττικής 14-15 Μαρτίου 2021

Ο Γιάννης Τσαρούχης παίρνοντας έμπνευση από την νεοκλασική αρχιτεκτονική της Αθήνας, το έχει αποτυπώσει το 1952 σε υδατογραφία με τίτλο «Το σπίτι με τις Καρυάτιδες» και το 1971 σε πίνακα με τίτλο «Σπίτι στην Αγίων Ασωμάτων» παντρεύοντας το κλασικό παρελθόν με το λαϊκό στοιχείο. Σχετικά με το θέμα ο
μεγάλος μας ζωγράφος είχε δηλώσει στην «Πάνδημο Μούσα» της Αριάδνης
Καναβάκη:
“Η Ελλάδα που ζωγράφισα δεν υπάρχει πια. Κι αυτή που την αντικατέστησε είναι θέμα για συζήτηση και για ειρωνεία, όχι για αγάπη. Είναι ένα κακέκτυπο της Ευρώπης. Σκοπός μου είναι να δω το δίκιο της και να βρω το σοβαρό λόγο για τον οποίο είναι αξιαγάπητη… όταν ζωγράφιζα την Ελλάδα, σκοπός μου δεν ήταν η ελληνικότης, αλλά να εκφράσω την αγάπη μου για τη ζωή, τη μόνη που είχα γνωρίσει, την Ελληνική”. Γιάννης Τσαρούχης.
Πολύ αργότερα έρχεται ο σύγχρονος εκλεκτός εικαστικός Κώστας Λαβράνος να αποτυπώσει στον καμβά με τον χρωστήρα του το σπίτι της οδού Ασωμάτων κι όπως δηλώνει : «εγώ το ζωγράφισα γιατί έχω βιοματική σχέση με το κτίριο. Είχαμε μια εταιρεία παλιά δίπλα στο 43 ,ο Τσαρούχης το ζωγράφισε πολύ παλιά δεν ήταν το διπλανό σπίτι και τα άλλα που κτίστηκαν μετά».
Εντελώς τυχαία κι όταν τελείωνα αυτό το άρθρο στην ομάδα Τέχνη όπου είμαι μέλος ο διαχειριστής της γνωστός λόγιος Τάσος Νικολόπουλος έκανε ανάρτηση με τον πίνακα του ζωγράφου Παναγιώτη Πανταζή όπου αποτυπώνεται η γειτονιά του Ψυρρή με το διάσημο σπίτι χωρίς τις δυο Καρυάτιδες. Άρα πριν τις τοποθετήσει ο ιδιοκτήτης γλύπτης και αρκετά πριν το 1900.
Πηγές: 1).Wikipedia, 2).Ομάδα Τέχνης-Διαχειριστής Tasos X Nikolopoulos –πίνακες ζωγραφικής  Παναγιώτη Πανταζή(τον συναντάτε στο f.b: Panagiotis Pantazis) και Σμαράγδα Παπούλια (http://www.smaragdapapoulia.gr)
3). ΕΝΩΣΗ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΛΑΝΑΣΣΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ- πίνακας
ζωγραφικής του Κώστα Λαβράνου Το σπίτι με τις Καρυάτιδες, Οδός Ασωμάτων 45.

διάβασε και αυτό  ΑΝΤΙΟ ΑΛΚΗ ΖΕΗ...

Τασσώ Γαΐλα
Αρθρογράφος-Ερευνήτρια.

 

Γράφει η Τασσώ Γαΐλα.

Facebook Comments Box

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Recommended
«Η λογοτεχνία είναι μια απεγνωσμένη απόπειρα ανθρώπινης επικοινωνίας»Δε σταμάτησε ούτε…
Cresta Posts Box by CP
Content | Menu | Access panel