App Icon

Η επίκριση της σύγχρονης λογοτεχνίας

Άρθρο της Μαριλέν Δεσποτίδη

Βιβλία για λίγους ή για πολλούς;
Ζούμε σε μια χώρα όπου ένας στους δύο Έλληνες έχει κακή έως ανύπαρκτη σχέση με το
βιβλίο, ενώ προτιμά να παρακολουθεί κατά μέσο όρο 200 λεπτά ημερησίως τηλεόραση. Τα
στοιχεία αυτά προκύπτουν από τη δεύτερη Πανελλαδική «Έρευνα Αναγνωστικής
Συμπεριφοράς και Πολιτιστικών Πρακτικών» για λογαριασμό του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου,
και φωτογραφίζουν την σημερινή ελληνική πραγματικότητα.
Σε αυτό το διόλου κολακευτικό σκηνικό, τα τελευταία χρόνια, κάνει ακόμα πιο έντονη
την εμφάνισή της μια συνεχής κόντρα, που αφορά στη ποιότητα των αναγνωσμάτων που
προτιμούνται. Ειδήμονες τους είδους και μη, μάχονται κι αντιμάχονται σε μια προσπάθεια
να οριοθετήσουν τα πλαίσια του ΄΄καλού΄΄ βιβλίου. Πρωταγωνιστούν οι δυο βασικές
κατηγορίες, ευπώλητα και ποιοτικά. Ακολουθούν πιο χαριτωμένοι τίτλοι, όπως ροζ
λογοτεχνία, ελαφρύ μυθιστόρημα και άλλα παρόμοια. Με εξαίρεση τα επιστημονικά. Αυτά
είναι σχεδόν κοινής αποδοχής. Ευτυχώς.
Ως ένα σημείο, ο διαχωρισμός των ειδών λογοτεχνίας, εξυπηρετεί το αναγνωστικό κοινό
και ο ανταγωνισμός παράγει δημιουργικό έργο. Το θέμα είναι όμως, ότι η διαχωριστική
γραμμή είναι λεπτή. Οι περισσότεροι άνθρωποι, ανεξαρτήτου εκπαιδευτικού υπόβαθρου,
αναγνωρίζουν κι εκτιμούν την κλασσική λογοτεχνία, τα στοχαστικά φιλοσοφικά κείμενα,
την οξυδερκή πένα. Τους απονέμουν το σεβασμό που τους αξίζει. Ταυτόχρονα όμως
συνυπάρχει και η άλλη πλευρά. Η ανάγκη των ανθρώπων να διαβάζουν για θέματα απτά,
καθημερινά. Για ιστορίες που εφάπτονται με δικές τους εμπειρίες ή για περιπέτειες έξω

από τη σφαίρα της δικής τους πραγματικότητας. Η μία όψη του νομίσματος δεν αναιρεί την
άλλη.
Η απαξίωση της λογοτεχνίας που απευθύνεται στο ευρύ κοινό, αποτελεί συχνό
φαινόμενο στις μέρες μας. Φαντάζει λίγο ρατσιστικό θα τολμούσα να πω. Μήπως αυτό
συνεπάγεται ότι έτσι απαξιώνονται και τα προβλήματα του μέσου ανθρώπου; Δεν είναι όλα
τα νοήματα της ζωής δυσνόητα, ούτε σύνθετα. Κάθε βιβλίο αποτελεί μια ξεχωριστή
προσωπικότητα. Και για ποιο λόγο άλλωστε να πρέπει να συγκρίνονται ανόμοια μεγέθη.
Τέλος η δήλωση του Ιταλού γνωσιακού νευροεπιστήμονα Βιτόριο Γκαλέζε, του
Πανεπιστημίου της Πάρμας, ο οποίος ειδικεύεται στο πώς ο εγκέφαλος αντιδρά στα έργα
τέχνης, μπορεί να μας βάλει σε σκέψεις. Όπως είπε, αμφιβάλλει κατά πόσο είναι σωστή η
διάκριση της λογοτεχνίας σε ποιοτική και λαϊκή. Πρόκειται για «πολύ ολισθηρό έδαφος»,
καθώς τα σύνορα ανάμεσα στην «υψηλή» και «χαμηλή» τέχνη συνεχώς μετακινούνται.
Ενδεικτικά έφερε ως παράδειγμα τον Γάλλο μυθιστοριογράφο Ονόρε Ντε Μπαλζάκ, ο
οποίος δημοσίευε τα έργα που απαρτίζουν την «Ανθρώπινη Κωμωδία του» σε μορφή
λαϊκού σίριαλ, αλλά αυτά σταδιακά απέκτησαν την αίγλη κλασσικών λογοτεχνικών έργων.

Facebook Comments Box

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Recommended
 Η Βιβλιοθήκη της ΕΣΤΙΑΣ Νέας Σμύρνης θα λειτουργήσει για το…
Cresta Posts Box by CP
Content | Menu | Access panel