ΚΑΗΚΑΝ ΤΑ ΣΦΑΓΕΙΑ ΣΤΟΝ ΤΑΥΡΟ…

Μεγάλη πυρκαγιά ξέσπασε γύρω στις 4 τα ξημερώματα σε ένα από τα πιο εμβληματικά κτίρια του Ταύρου, που βρίσκονταν στη συμβολή των οδών Επταλόφου και Πειραιώς και τα τελευταία χρόνια στέγαζαν υπηρεσίες του Δήμου Μοσχάτου – Ταύρου καθώς και τμήματα του Πνευματικού Κέντρου Ταύρου.

Μπορεί οι δυσκολίες που προκαλούνται στην εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών του Δήμου Μοσχάτου – Ταύρου να είναι μεγάλες, όμως μεγαλύτερο είναι το πλήγμα αναφορικά με τη σημασία που είχαν οι κτηριακές αυτές εγκαταστάσεις, τα δημοτικά σφαγεία, όχι μόνο για τον συγκεκριμένο δήμο αλλά για ολόκληρη την πρωτεύουσα.

«Στάχτη» η ιστορία της «Σέρρα»
Στον χώρο αυτόν μεταξύ άλλων στεγαζόταν και ο Χορευτικός Όμιλος Ποντίων «Σέρρα» με πρόεδρο τον ερευνητή-χοροδιδάσκαλο Νίκο Ζουρνατζίδη. Μέσα στον χώρο υπήρχαν όλες οι φορεσιές του Συλλόγου, κοσμήματα και εξαρτήματα φορεσιών καθώς επίσης και μικροφωνικές συσκευές (κονσόλα, ηχεία) τα οποία δυστυχώς έχουν γίνει όλα στάχτη. Πρώτες πληροφορίες αναφέρουν ότι στον χώρο δεν υπήρχε το προσωπικό αρχείο του κ. Ζουρνατζίδη στο οποίο αναγράφονται μέσα όλες οι καταγραφές και οι ιστορίες από τους πρόσφυες πρώτης γενιάς και ύστερα, μετά την εγκατάστασή τους στην Ελλάδα.

Ποια ήταν τα εμβληματικά σφαγεία
Ως τις αρχές του 20ού αιώνα, τα σφαγεία της Αθήνας βρίσκονταν στην κοίτη του Ιλισού, προκαλώντας όμως πολλά ζητήματα υγειονομικής φύσης. Έτσι, το 1914, ο Εμμανουήλ Μπενάκης παραχώρησε με δωρεά στον Δήμο Αθηναίων το συγκεκριμένο οικόπεδο στην οδό Πειραιώς για να μεταφερθούν εκεί τα σφαγεία.

Τον σχεδιασμό των νέων τότε εγκαταστάσεων ανέλαβε ο αρχιμηχανικό του Δήμου Αθηναίων Κλ. Ζάννο και η κατασκευή τους διήρκεσε ως το 1920. Τα σφαγεία ήταν πρωτοποριακά για τα δεδομένα της εποχής τους κατασκευασμένα σύμφωνα με τα γερμανικά πρότυπα.

Η κατασκευή των σφαγείων έφερε στο οικιστικό προσκήνιο μια περιοχή ως τότε έρημη, που όμως βρισκόταν πάνω σε κεντρικό οδικό άξονα και κοντά στο κέντρο της Αθήνας. Αμέσως μετά τη δημιουργία των Σφαγείων, δημιουργήθηκαν γύρω τους μικρές παράγκες που αποτέλεσαν τη μικρή κοιτίδα ενός νέο οικιστικού και εμπορικού κέντρου.

Η λειτουργία των σφαγείων τερματίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’70 και από τα μέσα της δεκαετίας του ΄90 οι εγκαταστάσεις του συμπεριλήφθηκα στο πρόγραμμα για την ανάπτυξη και ανάδειξη της ταυτότητας της οδού Πειραιώς ως αναπόσπαστο κομμάτι τις συλλογικής μνήμης της πόλης. Το 2019 είχε ανακοινωθεί σχέδιο περαιτέρω ανάπλασης των Σφαγείων, που το μεγαλύτερό τους τμήμα όμως, είναι από σήμερα τα ξημερώματα στάχτη.

Το σχέδιο πρόεβλεπε ανάπλαση για την «επανένταξη» στη ζωή της πόλης του συγκροτήματος των σφαγείων της οδού Πειραιώς παρουσίασαν οι Δήμοι Αθηναίων και Ταύρου-Μοσχάτου. Η εγκατάσταση, που αρχικά έδωσε το όνομά της στην ευρύτερη περιοχή, προτείνεται να μετατραπεί σε έναν πολυχώρο πολιτισμού και αθλητισμού, με βιβλιοθήκη, γήπεδα, εστιατόριο και θερινό κινηματογράφο-συναυλιακό χώρο. Το μόνο που μένει είναι να βρεθεί… ο τρόπος.

Μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα, τα σφαγεία της Αθήνας βρίσκονταν στην κοίτη του Ιλισού, δημιουργώντας πολλά υγειονομικής φύσης προβλήματα. Το 1914, ο Εμμανουήλ Μπενάκης αποφάσισε να δωρίσει στον Δήμο Αθηναίων ένα οικόπεδο στην οδό Πειραιώς (που ήδη τότε συγκέντρωνε βιομηχανική ανάπτυξη) για να μεταφερθούν εκεί τα σφαγεία. Οι εγκαταστάσεις σχεδιάστηκαν από τον τότε αρχιμηχανικό του Δήμου Αθηναίων Κλ. Ζάννο και η κατασκευή τους διήρκεσε από το 1916 έως το 1920. Τα σφαγεία ήταν υπερσύγχρονα για την εποχή τους, κατασκευασμένα σύμφωνα με τα γερμανικά πρότυπα.

H «απόσχιση»

Η λειτουργία των νέων σφαγείων πολύ γρήγορα δημιούργησε ένα μικρό οικονομικό κέντρο στην περιοχή. Ετσι η περιοχή ονομάστηκε «Νέα Σφαγεία» και κατόπιν το 1934 «αποσχίστηκε» από τον Δήμο Αθηναίων ως κοινότητα. Το όνομα αυτό διατηρήθηκε μόλις ένα έτος, καθώς το 1935, μετά το αίτημα του τοπικού συμβουλίου, η κοινότητα μετονομάστηκε σε «Ταύρος» και από το 1942 έγινε δήμος (σήμερα Δήμος Μοσχάτου-Ταύρου). Τα δημοτικά σφαγεία συνέχισαν να λειτουργούν εκεί και μάλιστα στα μέσα της δεκαετίας του ’50 εμπλουτίστηκαν με νέα κτίρια, που σχεδόν κάλυψαν το διαθέσιμο οικόπεδο.

Η λειτουργία των σφαγείων σταμάτησε στα τέλη της δεκαετίας του ’70. Εκτοτε, άνοιξε σε τοπικό επίπεδο η συζήτηση για την επαναχρησιμοποίηση του χώρου, ο οποίος υπάγεται διοικητικά στον Ταύρο και ιδιοκτησιακά στον Δήμο Αθηναίων. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ο Δήμος Ταύρου προχώρησε με τη σύμφωνη γνώμη του (τότε) ΥΠΕΧΩΔΕ στην κατεδάφιση ορισμένων από τα βοηθητικά κτίρια για την αποσυμφόρηση του χώρου, ενώ το 1984 πραγματοποίησε αρχιτεκτονικό διαγωνισμό. Με βάση τη μελέτη που προέκυψε (και εγκρίθηκε το 1988 από τον Οργανισμό Αθήνας), ο δήμος διαμόρφωσε στις αρχές της δεκαετίας του ’90 περίπου 5 από τα 17 στρέμματα της έκτασης.

Την περίοδο εκείνη, μετά σειρά επιστημονικών μελετών, η πολιτεία άρχισε να αναγνωρίζει τη σημασία της οδού Πειραιώς στη συλλογική μνήμη της πόλης. Το 1995, το τότε ΥΠΕΧΩΔΕ ξεκίνησε ένα πρόγραμμα για την ανάπλαση και ανάδειξη της ταυτότητας του οδικού άξονα. Στο πλαίσιο αυτό, το 1996 και 1997 κηρύχθηκαν διατηρητέα 88 κτίρια κατά μήκος της οδού Πειραιώς, ανάμεσα στα οποία και τρία κτίρια στο συγκρότημα των σφαγείων: Δύο κτίρια 70 και 120 τ.μ. επί της Πειραιώς, μαζί με την όμορφη είσοδο της εγκατάστασης και ένα επιμήκες βιομηχανικό κτίριο 1.200 τ.μ. Τα διατηρητέα κτίρια εντάχθηκαν σε προγράμματα χρηματοδότησης και αναστηλώθηκαν. Το 1997, μάλιστα, ολόκληρος ο χώρος παραχωρήθηκε κατά χρήση στον Δήμο Ταύρου, που έκτοτε χρησιμοποιεί τα διατηρητέα κτίρια για εργαστήρια τέχνης, μουσικής και χορού. Τα υπόλοιπα κτίρια του οικοπέδου, όμως, βρίσκονται σε κακή κατάσταση, ενώ η εσωτερική αυλή είναι αδιαμόρφωτη. Τέλος, στο πλαίσιο της προετοιμασίας της πρωτεύουσας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ανατέθηκε από το ΥΠΕΧΩΔΕ μια μελέτη ανάπλασης της οδού Πειραιώς, η οποία όμως υλοποιήθηκε σε μικρό βαθμό. Σήμερα βρίσκεται σε εξέλιξη μια ανάλογη συζήτηση, με την Ανάπλαση Αθήνας Α.Ε. να έχει εκφράσει την πρόθεση να πραγματοποιήσει αρχιτεκτονικό διαγωνισμό για την τόνωση του δημόσιου χώρου σχεδόν σε όλο το μήκος του άξονα, από το Γκάζι έως τη Στατιστική Υπηρεσία.

H προμελέτη

Και φθάνουμε στο σήμερα. Την προηγούμενη εβδομάδα παρουσιάστηκε από τον «μεταβατικό» δήμαρχο Αθηναίων Γιώργο Μπρούλια και τον (επανεκλεγέντα πλέον) δήμαρχο Μοσχάτου – Ταύρου Ανδρέα Ευθυμίου μια προμελέτη για την αξιοποίηση του ακινήτου. Η πρόταση περιλαμβάνει:

• Τη χρησιμοποίηση των δύο διατηρητέων κτιρίων στην πρόσοψη της οδού Πειραιώς ως γραφείων.

• Τη χρησιμοποίηση του επιμήκους διατηρητέου βιομηχανικού κτιρίου ως πολιτιστικού πολυχώρου και δημοτικής βιβλιοθήκης.

• Τη δημιουργία υπόγειου χώρου στάθμευσης τουλάχιστον 100 θέσεων και, στην επιφάνεια, γηπέδων ποδοσφαίρου και τένις.

• Τη δημιουργία υπαίθριου κινηματογράφου, ο οποίος θα μπορεί να λειτουργεί και ως συναυλιακός χώρος.

• Την αναπαλαίωση του παλιού στάβλου και τη μετατροπή του σε χώρο εστίασης.

• Τη δημιουργία παιδότοπου, παιδικής χαράς και παιδικής πίστας ποδηλάτου.

Οι δύο δήμοι εξετάζουν όλα τα σενάρια χρηματοδότησης, «ανοίγοντας» την πρόταση και σε ιδιώτες (με απλή μίσθωση κτιρίων, με σύμβαση παραχώρησης ή ΣΔΙΤ που να περιλαμβάνει και την κατασκευή των απαραίτητων έργων)

Πηγή: moschatotavros.gr / Πέτρος Παναγιωτόπουλος-ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Γιώργος Λιάλιος

Related articles

Τo Συμβούλιο της Επικρατείας της Τουρκίας ενέκρινε την μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί.

Το τουρκικό Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε την απόφαση του 1934 με την οποία η τότε τουρκική κυβέρνηση είχε μετατρέψει την Αγιά Σοφιά της Κωνσταντινούπολης σε μουσείο. Στην απόφαση του τουρκικού ΣτΕ αναφέρεται ότι η Αγία Σοφία αποτελεί κτήμα του κοινοφελούς ιδρύματος που είχε ιδρύσει ο Σουλτάνος Μωάμεθ ο Πορθητής μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης και είχε μετατρέψει τον ορθόδοξο ναό σε τέμενος. Στο παρελθόν το 10ο Τμήμα του Ανώτατου Διοικητικού […]

Από Οκτώβριο οι πληρωμές των νέων αναδρομικών στους συνταξιούχους.

Μετατίθεται διαρκώς, λόγω του κορωνοϊού, το χρονοδιάγραμμα καταβολής των νέων αναδρομικών και των αυξήσεων στις κύριες και επικουρικές συντάξεις που προβλέπει ο νέος ασφαλιστικός νόμος. Αντί για την καταβολή τους τον Ιούνιο, που προέβλεπε ο αρχικός σχεδιασμός του υπουργείου Εργασίας, και τη μετέπειτα αναβολή τους για τον Αύγουστο, τώρα, με βάση τις νέες εκτιμήσεις, οι συνταξιούχοι θα λάβουν τις […]

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *