App Icon

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ

22 χρόνια πέρασαν απο την ημέρα Θανάτου του Κωνσταντίνου Καραμανλή ενός ανθρώπου που συνέδεσε το όνομα του με την Ελλάδα. Ο χρόνος δεν έχει καταστεί ακόμη επαρκής για να κατανοήσουμε πλήρως το μέγεθος του ανδρός. Ο χαρακτηρισμός «εθνάρχης» τον τοποθετεί, εκ προοιμίου, σε ανώτερη θέση από όλους τους άλλους πολιτικούς άνδρες που πέρασαν από τη σύγχρονη πολιτική ιστορία της χώρας. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είναι, ίσως, ο μόνος που μπορεί να αντιπαρατεθεί στον Ανδρέα Παπανδρέου (χάρη σε αυτόν, στην αρχή της δεκαετίας του 1960, ο νεαρός οικονομολόγος από το Χάρβαρντ,Ανδρέας Παπανδρέου διορίστηκε σύμβουλος στην Τράπεζα της Ελλάδος και διευθυντής του Κέντρου Οικονομικών Ερευνών, γνωστότερου ως ΚΕΠΕ (Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών- που του επέτρεψε να επιστρέψει στην Ελλάδα). και να διεκδικήσει σημαντική θέση στο λαϊκό φαντασιακό. Καίτοι ήταν διαφορετικές προσωπικότητες, κινήθηκαν σε αντίθετους πολιτικούς πόλους και πρέσβευαν μια διαφορετική φιλοσοφία, η συγκυρία, οι συνθήκες και το πάντα παράξενο πολιτικό παίγνιο τους έφεραν ακόμη και κοντά. Γεννημένος στην Πρώτη Σερρών το 1907, γιος δημοδιδάσκαλου που στη συνέχεια ασχολήθηκε με την καλλιέργεια και την εμπορία καπνού, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής σπούδασε νομικά, αλλά φάνηκε από τα πρώτα του εφηβικά βήματα πως η διάθεσή του για εμπλοκή στα κοινά και ο πολιτικός στίβος ήταν αυτά που τον ηλέκτριζαν περισσότερο. Από πολύ νωρίς εντάσσεται στο (δεξιό) Λαϊκό Κόμμα. Ποτέ δεν έκρυψε πως οι πολιτικές του πεποιθήσεις ήταν εντός του συντηρητικού φάσματος της πολιτικής. Ο Χέλμουτ Σμιτ τον είχε χαρακτηρίσει Νέστορα της πολιτικής. Ο σοφός ηγήτωρ, θα έλεγε κανείς. Ο πολιτικός που μπορούσες να διαφωνείς μαζί του, αλλά δεν γινόταν να μην αποδεχθείς την αύρα της εγκυρότητας και της εμπιστοσύνης που εξέπεμπε. Είναι πλέον κοινά παραδεκτό πως δύσκολα άλλος θα μπορούσε να εγγυηθεί τη μετάβαση από τη Δικτατορία στη Δημοκρατία. Και μπορεί τα πρώτα χρόνια από την πτώση της Χούντας θα υπήρχε έντονη η παραφιλολογία για νέο Πραξικόπημα και οι δημοκρατικοί θεσμοί να εδραιώθηκαν συν τω χρόνω κι όχι αμέσως, εντούτοις η δική του παρουσία αποτέλεσε εχέγγυο μιας κάποιας -αναγκαίας- ψυχραιμίας και σταθερότητας. Αν και ο λόγος του ήταν ευθύς και απροσχημάτιστος, ένα είδος λαϊκού μέντορα που με την τραχύτητά του εξύψωνε την ελληνική επαρχία, αλλά και με έναν αέρα Ευρώπης, την οποία πάντα λάτρευε γι’ αυτό και μας την έφερε -εν τοις πράγμασι- στο προσκήνιο μέσω της ένταξής μας στην ΕΟΚ. Ναι, ο Καραμανλής χρησμοδοτούσε σε μια χώρα που έχει ζήσει με κάμποσους χρησμούς που ο καθένας εξηγούσε μέσα του κατά το δοκούν. Τι είμαστε άλλωστε; Ένα απέραντο φρενοκομείο. Ακόμη και σήμερα. Η πολύπλευρη παρουσία του στην ελληνική Ιστορία, καθιστά τις πράξεις του αενάως συζητήσιμες. Προφανώς και η πορεία του ήταν γεμάτη από αποφάσεις που δεν του βγήκαν, από ενέργειες που ευεργέτησαν τον τόπο κι άλλες που κρίνονται ακόμη. Κανείς, όμως, δεν μπορεί να αμφισβητήσει τη συνολική αξία του στην εδραίωση της Δημοκρατίας.

διάβασε και αυτό  Ο ΠΙΚΑΣΟ στο Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρου Νιάρχου.

Πολλοί έχουν γράψει βιβλία για τον Κωνσταντίνο Καραμανλή θα σταθώ στο βιβλίο που διάβασα πρόσφατα του δημοσιογράφου Γιώργου Λεονταρίτη, ‘Ο ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ ΜΟΥ ΕΙΠΕ…” .ένα απόσπάσμα συνέντευξης που είχε δώσει στον συγγραφέα Ελπιδοφόρο Ινζεμπέλη ο Γιώργος Λεονταρίτης έχει ενδιαφέρον.
Ο Καραμανλής μού είπε… Πώς ξεκίνησε η ιδέα της συγγραφής του;
Είχα καταγράψει κατά καιρούς όσα μού είχε αφηγηθεί ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, με τη δέσμευση να μη δημοσιοποιήσω τίποτε απ’ αυτά όσο ζούσε. Έπειτα από χρόνια, όταν πια ήμουν συνταξιούχος και είχα χρόνο ελεύθερο, άνοιξα τους φακέλους μου και διαπίστωσα ότι υπήρχαν πολλά ενδιαφέροντα πράγματα, που τώρα μπορούσαν να έλθουν στη δημοσιότητα. Στο βιβλίο μου αυτό περιέχονται όσα αφορούσαν μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Αργότερα ίσως συνεχίσουμε.
Πότε γνωρίσατε τον Κωνσταντίνο Καραμανλή; Ποια ήταν η ανθρώπινη πλευρά του;
Γνώρισα από πολύ κοντά τον Κωνσταντίνο Καραμανλή το 1986 και έκτοτε έμεινα στο «στενό» του περιβάλλον, μέχρι τον θάνατό του. Ο Καραμανλής ήταν συναισθηματικός, αλλά δεν ήθελε να το δείχνει. Συγχρόνως ήταν ισχυρογνώμων και δεν του άρεσε να εκθειάζεις πολιτικούς του αντιπάλους. Εκτιμούσε όμως πολύ τη φιλία.
Μερικοί ιστορικοί μιλούν με καλά λόγια για τα χρόνια 1974-1980 που κυβέρνησε ως πρωθυπουργός και αποφεύγουν να κάνουν αναφορές στο διάστημα 1956-1963. Για ποιον λόγο;
Δεν είναι απόλυτα ακριβές αυτό. Απλά, τα πιο κοντινά γεγονότα επισκιάζουν το παρελθόν. Έπειτα, μετά το 1974 ο Καραμανλής έπαψε να δίνει την εικόνα ενός αυταρχικού αρχηγού της Δεξιάς. Δικαιώθηκε σε αρκετά απ’ όσα έλεγε στο παρελθόν (όχι σε όλα) και μεταπολιτευτικά έγινε αποδεκτός σε ευρύ πολιτικό φάσμα. Αποδεκτός, έως ανεκτός.
Η σύγκρουση Καραμανλή-Ανακτόρων το 1963 σηματοδότησε μια πολιτική κρίση που είχε αποτέλεσμα, σε πρώτη φάση, την αποχώρηση του ιδρυτή της ΕΡΕ από την πολιτική. Από τι προήλθε αυτή η πολιτική κρίση;
Υπήρχε μια υπόγεια αλλά έντονη αντιπαράθεση Καραμανλή-Ανακτόρων από το 1958 και αργότερα έγινε πιο αισθητή. Κυρίως η έντονη συνεχής διαφωνία εκδηλωνόταν μεταξύ Καραμανλή-Φρειδερίκης και Κωνσταντίνου. Όχι με τον βασιλέα Παύλο. Το ταξίδι των βασιλέων στο Λονδίνο το 1963 με το οποίο ο Καραμανλής διαφώνησε αποτέλεσε το «κερασάκι» ή την πρόφαση για ανοικτή σύγκρουση και προσφυγή στις κάλπες. Το όλο θέμα όμως χρειάζεται μακρά ανάλυση.
Ποιος ήταν ο ρόλος του Παλατιού;
Ο ρόλος του Παλατιού κατά καιρούς είχε διακυμάνσεις. Πάντως, πολλές φορές τα Ανάκτορα προκάλεσαν μεγάλα προβλήματα. Έπαιζε σημαντικό ρόλο και το ποιος ήταν βασιλεύς σε διάφορες χρονικές περιόδους. Από τον Όθωνα μέχρι τον Κωνσταντίνο, θα έπρεπε να γράψει κανείς τόμους για να αναλύσει γεγονότα, σφάλματα, θετικά και αρνητικά. Τα κεφάλαια στην ιστορία της βασιλείας στην Ελλάδα είναι πολλά και δραματικά.
Αυτή η κρίση τι αποτέλεσμα είχε στη συνέχεια της πολιτικής κατάστασης εκείνης της περιόδου;
Εκείνη η κρίση αποτέλεσε την αρχή μιας συνεχούς ανωμαλίας στην πολιτική ζωή του τόπου. Μια ανωμαλία που δεν ξεκινούσε βέβαια από τον Καραμανλή, αλλά από λάθη των Ανακτόρων και από τις διαφωνίες και προσωπικές συγκρούσεις μεταξύ των πολλών αρχηγών του Κέντρου και, κυρίως, από τον ολέθριο ρόλο που διαδραμάτισε το 1963-1967 ο Ανδρέας Παπανδρέου.
Για να διασταυρώσετε την αλήθεια, κάνατε συναντήσεις με τους πολιτικούς εκείνης της εποχής. Ποιος από αυτούς σας έκανε εντύπωση;
Όλοι οι πολιτικοί ηγέτες της περιόδου προ του 1967 ήσαν κορυφαίες προσωπικότητες και τους άκουγα με δέος. Απ’ όλους είχα να διδαχτώ κάτι. Με τίμησαν με την εμπιστοσύνη τους και έθεσαν πρόθυμα στη διάθεσή μου ντοκουμέντα και μαρτυρίες. Κι επειδή είναι πολλοί αυτοί οι μεγάλοι πολιτικοί, δεν θα ήθελα να μνημονεύσω μερικούς, παραλείποντας άλλους. Θα ήταν άδικο. Πάντως, δεν κρύβω την ιδιαίτερη αγάπη και θαυμασμό που είχα για τον Ηλία Τσιριμώκο. Κι επειδή ακριβώς είχα την τύχη να συναναστραφώ με γίγαντες της πολιτικής, θλίβομαι για το οικτρό κατάντημα της σημερινής εποχής, αυτή την πρωτοφανή σήψη και παρακμή του πολιτικού συστήματος.
Οι μαρτυρίες σας παρουσιάζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον, διότι –ενώ τότε είχαν εμπιστευτικό χαρακτήρα– σήμερα φωτίζουν την αθέατη πλευρά της ταραγμένης περιόδου που σημάδεψε την πορεία του τόπου. Από ποια αρχεία αντλήσατε το υλικό και πώς το επεξεργαστήκατε;
Πολλά αρχεία έθεσαν στη διάθεσή μου κορυφαίοι πολιτικοί, αλλά η ιστορική έρευνα γίνεται με επιμονή για πολλά χρόνια, κυρίως μέσα από πολιτικούς και δημοσιογραφικούς χώρους. Το ψάξιμο είναι συνεχές. Δεν σταματάει ποτέ. Έπειτα, όταν γνωρίζεις από πρωτο χέρι τα γεγονότα, ξέρεις τον τρόπο με τον οποίο θα τα αξιοποιήσεις.
Τα τελευταία χρόνια υπάρχει ενδιαφέρον για τους πολιτικούς της περασμένης εικοσαετίας. Για ποιον λόγο;
Όσο περνούν τα χρόνια, για να ερνηνεύσουμε πολλά απ’ όσα συμβαίνουν στους καιρούς μας, είναι επόμενο να ανατρέχουμε στο χθες, για να δούμε τι έκαναν οι πολιτικοί τότε, αφού σήμερα δεν διαθέτουμε σοβαρό πολιτικό κόσμο. Οι σημερινοί πολιτικοί είναι κακόγουστες γελοιογραφίες

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής μέσα από τα λόγια του που παραμέςνουν διαχρονικά και σήμερα
«Εγώ ήμουν απαλλαγμένος από τα διλήμματα που συνεπάγεται ο δογματισμός. Γιατί ήθελα να είμαι ελεύθερος να επιλέγω σε κάθε περίπτωση αυτό που ανταποκρινόταν στο συμφέρον του Τόπου, αδιαφορώντας αν θα το χαρακτήριζαν οι άλλοι δεξιό ή αριστερό. «Δεν γνωρίζω τι πέτυχα και δεν πέτυχα στη σταδιοδρομία μου. Γνωρίζω, όμως, ότι ανέτρεψα την καθιερωμένη από χρόνια αντίληψη ότι η αθλιότητα αποτελεί αμετακίνητη μοίρα της Ελλάδας. Διότι απέδειξα έμπρακτα ότι μπορεί ο λαός μας, αν θέλει, να ευημερήσει».
«Ο εσωτερικός εχθρός της Ελλάδας είναι η γραφειοκρατία».
«Στην Ελλάδα δεν φτάνει να κουρδίζεις το ρολόι σου. Για να προχωρήσει, πρέπει να σπρώχνεις τους δείκτες με το δάκτυλό σου».
«Στον Τόπο μας έχουμε τη συνήθεια να συζητούμε πολύ για να μην παίρνουμε αποφάσεις που συνεπάγονται ευθύνες».
«Εμείς οι Έλληνες ισχυριζόμαστε ότι επιδιώκουμε την τελειότητα ως δικαιολογία για να μην κάνουμε τίποτα».
«Πάντοτε στον τόπο μας ενεργούμε καθυστερημένα. Διότι δεν σχεδιάζουμε με μακρά προοπτική. Και όταν έρχονται απρόβλεπτα γεγονότα, δεν είμαστε έτοιμοι να τα αντιμετωπίσουμε».
«Στη χώρα μας αναζητούμε κάθε τόσο έναν Μεσσία για να μας σώσει από τους κινδύνους που οι ίδιοι προξενούμε με την αφροσύνη μας».
“Οι Έλληνες φανταζόμαστε ότι η Ελλάδα είναι το επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος –ο ομφαλός της γης–, πράγμα που μας οδηγεί στην ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να υπαγορεύσουμε την πολιτική μας στους ξένους, φίλους και εχθρούς, μικρούς και μεγάλους».
«Είναι ελληνικό φαινόμενο να φορτώνουμε πάντοτε στους ξένους τις δικές μας ευθύνες, τα δικά μας σφάλματα».
«Οι ξένοι δεν θα μπορούσαν να μας αδικούν, εάν δεν τους διευκόλυναν τα σφάλματα τα δικά μας».
«Εμείς οι Έλληνες είμαστε επιρρεπείς στις έριδες και, προπάντων, στις διαφωνίες. Και πολλές φορές διαφωνούμε ακόμη και εκεί που έχουμε συμφέρον να συμφωνούμε».
«Στην Ελλάδα, η κάθε κυβέρνηση που έρχεται στην εξουσία προσπαθεί να ανατρέψει το έργο της προηγούμενης, αντί να προσπαθεί να το συνεχίσει και να το βελτιώσει».
«Δεν υπάρχει τίποτα δυσκολότερο από το να κυβερνήσεις τους Έλληνες. Κι αυτό γιατί όλοι νομίζουν ότι είναι ικανοί για όλα».
«Αντιδρούμε σε κάθε χρήσιμη πρωτοβουλία και επικρίνουμε τους ανώτερούς μας, ή για να κάνουμε τους έξυπνους ή επειδή πιστεύουμε ότι με τον τρόπο αυτό τοποθετούμεθα στο επίπεδό τους».
«Οι Έλληνες, ενώ σαν άτομα είναι ικανοί να κάνουν θαύματα, αποτυγχάνουν συνήθως σε προσπάθειες συλλογικές. Κι αυτό εξηγεί, κατά έναν τρόπο, την πολιτική κακοδαιμονία του Τόπου μας».
«Δεν μπορεί να προκόψει η χώρα μας, αν δεν θίξουμε τα κακώς κείμενα, που είναι δυστυχώς πολλά στον Τόπο μας. Και αυτά τα κακώς κείμενα, που πολλές φορές είναι κατοχυρωμένα, όχι μόνο τα ξέρουμε όλοι μας, αλλά και συνεχώς τα καταγγέλλουμε. Επαναστατούμε, όμως, όταν θίγονται εκείνα που αφορούν εμάς τους ίδιους».
«Όλοι οι Έλληνες ζητούν, αλλά κανένας δεν θέλει να δώσει».
“Με το να εξαιρούμε όλοι τα προσόντα του λαού μας, χωρίς να επισημαίνουμε και τα ελαττώματά του, τον διαφθείρουμε. Τον καθιστούμε ανίκανο να τα θεραπεύσει».
«Είναι ανάγκη να περιορίσουμε την υπερκατανάλωση και προπαντός τη σπατάλη. Εξαιτίας του ανόδου του βιοτικού μας επιπέδου, της μίμησης ξένων καταναλωτικών συνηθειών και μιας τάσης επίδειξης, έχουμε εισέλθει σ’ ένα κλίμα ευδαιμονισμού, που θυμίζει τον άφρονα του Ευαγγελίου. Ξοδεύουμε περισσότερα απ’ όσα χρειάζονται και περισσότερα απ’ όσα αντέχουμε».
«Είχα τρεις στόχους. Να δώσω στον Έλληνα δουλειά, να τον βγάλω από τη φτώχεια. Να εξασφαλίσω τη χώρα. Και να αλλάξω τη νοοτροπία των Ελλήνων. Τους δύο πρώτους στόχους τούς πέτυχα. Ο Έλληνας χόρτασε, έπαψε να πεινάει. Η χώρα εξασφαλίστηκε με την ένταξή της στην Ευρώπη. Τον τρίτο στόχο δεν τον πέτυχα…»
«Για να δικαιώσω το πέρασμα μου από τον κόσμο αυτό, αφιέρωσα τη ζωή μου στην υπηρεσία του ελληνικού λαού…»

διάβασε και αυτό  ΔΙΑΚΟΠΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΒΑΡΟΥΣ

ρεπορταζ Δημήτρης Μπιζιώτας

Facebook Comments Box

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Recommended
Την επαναφορά των λατινικών στην ύλη των Πανελλήνιων εξετάσεων προβλέπει…
Cresta Posts Box by CP
Content | Menu | Access panel
Αρέσει σε %d bloggers: