App Icon

Λάζαρος Λασκαρίδης Το Πολυτεχνείο η κορυφαία στιγμή αντιδικτατορικής δράσης

Ο Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Καλλιθέας Λάζαρος Λασκαρίδης στην διάρκεια της εκδήλωσης για το πολυτεχνείο στο Δημοτικό Θέατρο Καλλιθέας έκανε την παρακάτω δήλωση

“Τούτες τις μέρες ο νους, ο λογισμός στρέφονται στα γεγονότα εκείνα που σταδιακά οδήγησαν τον τόπο στην πιο μακρά περίοδο της δημοκρατίας του. Μακριά από πρόσωπα και καταστάσεις που στο διάβα των δεκαετιών, από την Επανάσταση του ’21 κι έπειτα και κυρίως από τις απαρχές του Εθνικού Διχασμού και του Μεσοπολέμου και μέχρι τα ¾ του προηγούμενου αιώνα, κατέστησαν τον Στρατό πρωταγωνιστή της δημόσιας ζωής.

Η δικτατορία των συνταγματαρχών από την 21η Απριλίου 1967 άλλαξε τη ζωή αυτού του τόπου, που επί δεκαετίες ολόκληρες έψαχνε το δρόμο για μια δημοκρατία ανεμπόδιστη, ανέφελη, με την κοινωνία κι όχι τις Ένοπλες Δυνάμεις να έχουν τον πρώτο ρόλο.

Η χούντα αυτή, που έμελλε να είναι η τελευταία στην ιστορία του τόπου, ανέτρεψε τα πάντα στη ζωή του. Όχι μόνο πολιτικά, στρατιωτικά, κοινωνικά αλλά και πολιτιστικά. Στον τελευταίο τομέα παραμερίστηκε κάθε έννοια δημιουργίας. Εκατοντάδες καλλιτέχνες, δίπλα σε χιλιάδες άλλους αγωνιστές, φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν ή αυτοεξορίστηκαν στην αλλοδαπή και στη θέση τους προωθήθηκαν εκλεκτοί του καθεστώτος, αποκομίζοντας  πολυδάπανες παραγωγές σε ευτελούς αξίας, ανιστόρητα προϊόντα.

Η λογοκρισία μπήκε σε κάθε πτυχή της δημόσιας ζωής, ακόμα κι οι εφημερίδες που αποτελούσαν τότε το βασικό στοιχείο ενημέρωσης και επικοινωνίας των πολιτών, κυκλοφορούσαν με υπαγορευμένο σχεδόν το κύριο άρθρο τους αλλά και λευκά στοιχεία σε εκδόσεις τους, που αφαιρούσε «επί του πιεστηρίου», το «ψαλίδι» της Γενικής Γραμματείας Τύπου και Πληροφοριών.

Κι έτσι το «Άξιον Εστί» και τη «Ρωμιοσύνη» διαδέχτηκαν οι χαμηλής αισθητικής γιορτές του Παναθηναϊκού Σταδίου, μαζί και κάποιες… Ολυμπιάδες Τραγουδιού με ξένους καλλιτέχνες που λάμβαναν κάποια σκανδαλώδη ποσά για να νομιμοποιήσουν και να εξωραΐσουν το καθεστώς με τον ερχομό τους στη χώρα μας, όπως και οι εθνικού (υποτίθεται) περιεχομένου ταινίες ενός αμερικανο σπουδαγμένου έλληνα παραγωγού.

διάβασε και αυτό  Οι αναμνήσεις της Ειμαρμένης

Με αφορμή, τον αποψινό εορτασμό της επετείου του Πολυτεχνείου, τον οποίο ο Δήμος Καλλιθέας έχει εντάξει από πρόπερσι (κι είμαστε υπερήφανοι γι’ αυτό) στον ετήσιο προγραμματισμό των εκδηλώσεων του- καλύπτοντας έτσι ένα κενό τεσσάρων και πλέον δεκαετιών- θα επιχειρήσουμε να απαντήσουμε σε τρία βασικά ερωτήματα:

Ο αιματοβαμμένος Νοέμβριος του 1973 δεν ήταν αυτός  που έριξε τη χούντα αλλά αποτιμάται ως εκείνος που έθεσε το θεμέλιο λίθο για την πτώση της. Οι τέσσερις ημέρες του (από τις 14 ως τις 17 του μηνός) τράβηξαν πάνω τους τις γραφίδες, τα φλας και τις κάμερες των όπου γης δημοσιογράφων,  φωτογράφων και εικονοληπτών, οι οποίοι με τη σειρά τους τα μετέφεραν στην παγκόσμια κοινή γνώμη. Κι εκείνη κατανόησε επαρκώς ότι  ο ολοκληρωτισμός που βίωνε τότε αυτή η μεσογειακή χώρα, πολλές φορές ξεπερνούσε εκείνα  που ελάμβαναν χώρα σε άλλες της ιδίας λεκάνης, με τα καθεστώτα του Φράνκο και του μόλις ανατραπέντος Σαλαζάρ.

Και η εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν εκείνη που εκτός από αγωνιστικότητα, εξέπεμψε και ήθος. Ηχούν ακόμα στα αυτιά μας τα δραματικά λόγια του εκφωνητή του παράνομου σταθμού Δημήτρη Παπαχρήστου, απευθυνόμενος από το βήμα του προς τους στρατεύσιμους που πήγαιναν να υλοποιήσουν την ανακατάληψη του Μετσοβίου:

«Αδέλφια μας στρατιώτες, δεν θα σηκώσετε όπλο… Δεν θα σηκώσετε και δεν θα πυροβολήσετε!… Δεν θα σκοτώσετε τ’ αδέρφια σας… Αδέρφια μας στρατιώτες…Πώς είναι δυνατόν να πυροβολήσετε τ’ αδέρφια σας; Πώς είναι δυνατόν να χυθεί ελληνικό αίμα; Αφού όλοι πιστεύουμε στη λευτεριά»…

Και πως βιώθηκαν εκ των ένδον εκείνες οι ώρες του αγωνιστικού, ονειροπόλου, μα και διαυγούς και συνετού τριημέρου. Ίσως τα λόγια του μεγάλου Γιάννη Ρίτσου, στο «Καπνισμένο Τσουκάλι», τις περιγράφουν πιο παραστατικά, πιο ανθρώπινα από οτιδήποτε άλλο:

διάβασε και αυτό  Κεραμέως : Παράταση σχολικού έτους και ματαίωση προαγωγικών και απολυτήριων εξετάσεων – Στις 14 Ιουνίου οι Πανελλαδικές

«Κείνες τις ώρες, σφίγγεις το χέρι του συντρόφου σου, γίνεται μια σιωπή γεμάτη δέντρα, το τσιγάρο κομμένο στη μέση, γυρίζει από στόμα σε στόμα, όπως ένα φανάρι που ψάχνει το δάσος, βρίσκουμε τη φλέβα που φτάνει στην καρδιά της άνοιξης, χαμογελάμε».

Κι αυτή είναι, κυρίες και κύριοι, η αναζήτηση που φτάνει στο ποθητό αποτέλεσμα, όταν η διαδρομή κορυφώνεται, όταν οι σφυγμοί φτάνουν στο ζενίθ, τις στιγμές που ζούμε, αναπνέουμε, ερωτευόμαστε, διδάσκουμε και διδασκόμεθα, απογειωνόμαστε και δημιουργούμε: «Βρίσκουμε τη φλέβα που φτάνει στην καρδιά της άνοιξης. Χαμογελάμε!».

στην εκδήλωση παρουσιάστηκε και το ΠΑΡΑΚΆΤΩ αφιέρωμα του 1982 της ΕΡΤ1

Πρόκειται για επετειακό αφιέρωμα του 1982 με θέμα το χρονικό της κατάληψης του Πολυτεχνείου της Αθήνας, εξετάζοντας ταυτόχρονα τις παράλληλες εξεγέρσεις στην Πάτρα, στα Γιάννενα και στη Θεσσαλονίκη. Μέσα από μαρτυρίες των πρωταγωνιστών των φοιτητικών εξεγέρσεων στις επαρχιακές πανεπιστημιουπόλεις, παρακολουθούμε πώς αναπτύχθηκε το φοιτητικό κίνημα έξω από την Αθήνα, από τις αρχές του 1972, με τις μορφές παρανομίας, μέχρι τη βαθμιαία μαζικοποίησή του, όπως εκδηλώθηκε στις πολιτικές αντιδικτατορικές συγκεντρώσεις το φθινόπωρο του ’73.
Η ιστορική αναδρομή φωτίζει θέματα της φοιτητικής κοινότητας της περιόδου της δικτατορίας, τον αγώνα για ελεύθερες εκλογές, τη σύγκληση των Γενικών Συνελεύσεων και τις αποφάσεις για κατάληψη το Νοέμβρη του 1973, στο άκουσμα της κατάληψης της Αθήνας. Οι αφηγήσεις επικεντρώνονται ακόμη στον τρόπο αντίδρασης των Συντονιστικών Επιτροπών των άλλων Πολυτεχνείων στην είδηση της πτώσης του Πολυτεχνείου της Αθήνας τη νύχτα της 16ης προς 17ης Νοεμβρίου, όπως και στο σχέδιο εκκένωσης της Πολυτεχνικής της Θεσσαλονίκης. Για το Πανεπιστήμιο της Πάτρας μιλούν οι Άκης Ταγκαλάκης, Τάκης Τσίγκας, Αντώνης Τσουρινάκης, Τζόγια Καπάγου και Κώστας Βογιατζής, για τα γεγονότα στα Γιάννενα οι Νίκος Ράπτης, Δανιήλ Σπαρτιάτης, Σπύρος Παπαδόπουλος και Πέτρος Ευθυμίου, ενώ για όσα εκτυλίχθηκαν στη Θεσσαλονίκη οι Θωμάς Βασιλειάδης, Γιώργος Αποστολάκης, Τάκης Πετρίδης και Φώτης Σιούμπουρας.
Μεταξύ άλλων, πληροφορούμαστε για τη λειτουργία του ερασιτεχνικού ραδιοφωνικού σταθμού στο κτίριο του Πολυτεχνείου της Θεσσαλονίκης αλλά και στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας και την απήχηση που είχε στον κόσμο. Γίνεται αναφορά στις αιτίες, στους σκοπούς και στα οράματα της εξέγερσης, παράλληλα με τα συνθήματα των διαδηλώσεων καθ’ όλη τη διάρκεια της εκπομπής.
Περιλαμβάνονται κινηματογραφικά πλάνα αρχείου από την Αθήνα και την Πάτρα, επίσης από την πρώτη επέτειο, καθώς και ηχητικά ντοκουμέντα -αποσπάσματα από εκπομπές του ραδιοφωνικού σταθμού του Πολυτεχνείου της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, κήρυξη στρατιωτικού νόμου και διάγγελμα Γ. Παπαδόπουλου της επόμενης μέρας από τη διάλυση του Πολυτεχνείου.

διάβασε και αυτό  Θεοδωρικάκος Η Θεσσαλονίκη στέγη της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας στα Βαλκάνια

Αφήγηση: Χρήστος Τσάγκας
Διεύθυνση παραγωγής: Λουκία Ρικάκη
Σκηνοθεσία: Νέστωρ Παβέλλας

 

Facebook Comments Box

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Recommended
Περίπου μία ώρα διήρκεσε η συνάντηση του πρωθυπουργού με τον…
Cresta Posts Box by CP
Content | Menu | Access panel