App Icon

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ και ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Το μεταβολικό σύνδρομο είναι ένας σχετικά καινούριος ορισμός μιας κατάστασης, η οποία στηρίζεται στην παρατήρηση ότι πολλοί παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου, όπως παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, αρτηριακή υπέρταση και υπερλιπιδαιμία, συνυπάρχουν στο ίδιο άτομο.
Σήμερα το μεταβολικό σύνδρομο παρομοιάζεται σαν ένα παγόβουνο, με κορυφή του τον Διαβήτη, τη υπερλιπιδαιμία, την υπέρταση κλπ. Η κορυφή του παγόβουνου αντιπροσωπεύει μόνο το 1/5 αυτού, ενώ η βάση του, που δεν φαίνεται, είναι η παχυσαρκία.
Το μεταβολικό σύνδρομο συχνά αναφέρεται και ως σύνδρομο Χ, πολυμεταβολικό σύνδρομο ή σύνδρομο ινσουλινοαντίστασης. Υπάρχουν αρκετοί ορισμοί για το μεταβολικό σύνδρομο, με πιο αποδεκτούς αυτούς του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO) και του Εθνικού Προγράμματος Εκπαίδευσης για τη Χοληστερίνη των ΗΠΑ (NCEP ΙΙΙ-3rd report of National Cholesterol Education Programme- USA), ο οποίος είναι και ο πλέον εύκολος στη χρήση του, αφού χρησιμοποιεί καθημερινά
κλινικά στοιχεία και είναι ο πιο εφαρμόσιμος. Ορίζεται ότι έχει κάποιος μεταβολικό σύνδρομο, εάν εμφανίζει παθολογικές τιμές σε τρεις ή περισσότερους από τους ακόλουθους παράγοντες.
 Περίμετρος μέσης μεγαλύτερη από 102 εκατοστά για άνδρες και από 88 εκατοστά για γυναίκες
 Τριγλυκερίδια πάνω από 150 mg/dl
 HDL (καλή χοληστερίνη) χαμηλότερη από 40 mg/dl για άνδρες και από 50 mg/dl για γυναίκες
 Αρτηριακή πίεση, συστολική μεγαλύτερη από 130 ή διαστολική μεγαλύτερη από 85 mmHg
 Γλυκόζη πλάσματος νηστείας (ζάχαρο αίματος )μεγαλύτερη από 110 mg/dl ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ ΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ;
Η βασική διαταραχή στην οποία οφείλεται το μεταβολικό σύνδρομο είναι η ινσουλινοαντίσταση των ιστών και κυρίως των μυών, του ήπατος και του λιπώδους ιστού, δηλαδή η μειωμένη δράση της ενδογενούς (παραγόμενης από το πάγκρεας ) ινσουλίνης σε αυτά τα όργανα. Κύρια αιτία του φαινομένου αυτού είναι η παχυσαρκία και ιδιαίτερα η
κεντρικού τύπου, δηλαδή η παχυσαρκία που χαρακτηρίζεται από σημαντική εναπόθεση λίπους στη κοιλιά.
Άλλοι προδιαθεσικοί παράγοντες, άρα και αιτίες εμφάνισης του μεταβολικού συνδρόμου, είναι η κληρονομικότητα, η αυξημένη διατροφική πρόσληψη θερμίδων και κυρίως αυτών που προέρχονται από λίπος με το μεγαλύτερο πρόβλημα να προκαλούν τα κορεσμένα ζωικά λίπη,
η μειωμένη σωματική δραστηριότητα, η προχωρημένη ηλικία και το κάπνισμα. Οι παράγοντες αυτοί, οδηγούν στην εμφάνιση προδιαθεσικών παραγόντων κινδύνου εμφάνισης αθηρωμάτωσης, σακχαρώδη διαβήτη, υπερλιπιδαιμίας, υπέρτασης, αυξημένης πηκτικότητας του αίματος κλπ. Έτσι καταλήγουμε στην εμφάνιση καρδιαγγειακών συμβάντων, όπως έμφραγμα μυοκαρδίου και αγγειακό εγκεφαλικό, που είναι σήμερα οι συχνότερες αιτίες κλινικής νοσηλείας και θανάτων
Μεταβολικό σύνδρομο κινδυνεύουν να εμφανίσουν οι παχύσαρκοι, οι διαβητικοί, οι υπερτασικοί, οι υπερλιπιδαιμικοί και οι καπνιστές. Η συχνότητά του είναι 80% σε διαβητικούς τύπου 2 και συναντάται στο 50% των υπερτασικών, αν και υπάρχουν μερικές φυλετικές διαφορές.

Όσο μεγαλύτερη η ηλικία του ατόμου τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος εμφάνισης μεταβολικού συνδρόμου, αφού όλοι γνωρίζουμε ότι με τη πάροδο της ηλικίας εμφανίζονται συχνότερα ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπερλιπιδαιμία, η υπέρταση και η παχυσαρκία κεντρικού τύπου.
Στις ΗΠΑ, το 24% των ενηλίκων και το 4% των εφήβων (με βάση τα κριτήρια NCEP ΙΙΙ) έχει μεταβολικό σύνδρομο, ενώ στη Δανία το 16% των ενηλίκων έχει μεταβολικό σύνδρομο.

ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ
Τα συμπτώματα που μπορεί να προκαλέσει το μεταβολικό σύνδρομο είναι από κανένα έως όλα τα σχετιζόμενα με τις επιμέρους παθήσεις, έμφραγμα μυοκαρδίου και αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο μέχρι και αιφνίδιο θάνατο.
Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ
Η σημαντικότερη μέθοδος αντιμετώπισης του μεταβολικού συνδρόμου είναι η απώλεια βάρους. Η απώλεια βάρους βελτιώνει τόσο τις επιμέρους μεταβολικές διαταραχές (σάκχαρο, πίεση, λιπίδια) αλλά κυρίως βελτιώνει την ινσουλινοαντίσταση Την ίδια βελτίωση προκαλεί η
αύξηση της σωματικής δραστηριότητας είτε στο γυμναστήριο είτε ακόμη και με αύξηση των καθημερινών δραστηριοτήτων. Φάρμακα που βοηθούν στην απώλεια βάρους μπορούν να χρησιμοποιηθούν με επιτυχία. Επίσης, φάρμακα που αντιμετωπίζουν το διαβήτη, την υπέρταση, την υπερλιπιδαιμία, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση ξεχωριστά κάθε κατάστασης. Φάρμακα που βελτιώνουν την ινσουλινοαντίσταση είναι τα αντιδιαβητικά φάρμακα.
Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ
Η πρόληψη στηρίζεται στη σωστή υγιεινή διατροφή, όπως είναι η μεσογειακή διατροφή, που δεν θα οδηγεί σε αύξηση του βάρους και θα προλαμβάνει την υπερλιπιδαιμία, την υπέρταση και το διαβήτη.
Η μεσογειακή διατροφή περιλαμβάνει μειωμένα λιπαρά, κυρίως φυτικής προέλευσης με ιδιαίτερη έμφαση στο ελαιόλαδο, που έχει αποδειχθεί η ευεργετική του επίδραση στην ινσουλινοαντίσταση όταν καταναλώνεται σε συγκεκριμένες ποσότητες. Η μεσογειακή διατροφή περιλαμβάνει ελάχιστους ολιγοζαχαριτες (πχ ζάχαρη) που απορροφώνται ταχύτατα και δημιουργούν υπερινσουλιναιμία και ακολούθως επιδείνωση της
ινσουλινοαντίστασης. Η μεσογειακή διατροφή περιέχει πολλές φυτικές ίνες που βοηθούν στην απώλεια βάρους, στη ρύθμιση του σακχάρου και στη μείωση της υπερλιπιδαιμίας. Επίσης, λίγο αλάτι (λιγότερο από 6 γραμμάρια την ημέρα), λίγη χοληστερίνη (έως 300 mg την
ημέρα), μικρές ή μέτριες ποσότητες αλκοόλ (1-7 ποτήρια την εβδομάδα και κατά προτίμηση κόκκινο κρασί) γιατί οι μεγαλύτερες ποσότητες επιδεινώνουν το μεταβολικό σύνδρομο. Σημαντικό ρόλο στην πρόληψη παίζει η αύξηση της άσκησης και της σωματικής δραστηριότητας, αφού δεν επιτρέπει την αύξηση του σωματικού βάρους και κυρίως μειώνει
την ινσουλινοαντίσταση.
Η αντίσταση στην ινσουλίνη και η υπεργλυκαιμία, οι αυξημένες τιμές τριγλυκεριδίων στο αίμα και η υπέρταση αυξάνουν τον κίνδυνο για καρδιαγγειακή νόσο ακόμη και σε ασθενείς που έχουν φυσιολογικό σωματικό βάρος. Είναι πολύ βασική η θεραπεία του μεταβολικού
συνδρόμου με δίαιτα, άσκηση και λήψη φαρμακευτικής αγωγής όπου και όταν χρειάζεται.
Η θεραπεία του μεταβολικού συνδρόμου εστιάζει στην πρόληψη και στη θεραπεία της παχυσαρκίας που σχετίζεται με το κοιλιακό λίπος, τη θεραπεία της υπέρτασης και την υιοθέτηση διαιτολογίου με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη.
Οι περισσότεροι ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι και η απώλεια βάρους βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη.
Διάφοροι τύποι δίαιτας έχουν μελετηθεί και προτείνονται για τους ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο, με πιο συχνές τη μεσογειακή διατροφή, τη δίαιτα DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) και τη δίαιτα με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη.

διάβασε και αυτό  Σε πλήρη λειτουργία το δημόσιο με απόφαση Υπουργού Εσωτερικών Τάκη Θεοδωρικάκου

Μεσογειακή διατροφή

Σε μια πρόσφατη μελέτη σε ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο, αυτοί που ακολουθούσαν τη μεσογειακή διατροφή είχαν μεγαλύτερη απώλεια βάρους, χαμηλότερη αρτηριακή πίεση, βελτιωμένη αντίσταση στην ινσουλίνη και χαμηλότερα επίπεδα ινσουλίνης και δείκτες φλεγμονής.

Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο τρέφονται οι λαοί που ζουν σε περιοχές όπου αναπτύσσονται τα ελαιόδεντρα γύρω από τη Μεσόγειο. Είναι ένας υγιεινός τρόπος διατροφής που εμπνεύστηκε από τις διατροφικές συνήθειες των κατοίκων της Ελλάδας (κυρίως της Κρήτης), της Ιταλίας, της Ισπανίας και των χωρών στα παράλια της
Μέσης Ανατολής, περιοχές που βρέχονται από τη Μεσόγειο Θάλασσα. Η μεσογειακή διατροφή ουσιαστικά δίνει έμφαση κυρίως στην κατανάλωση οσπρίων, ελαιόλαδου, δημητριακών και σπόρων, φρούτων και λαχανικών, στη μέτρια κατανάλωση ψαριού και άσπρου κρέατος και στη σπάνια κατανάλωση κόκκινου κρέατος, όπως επίσης και στη μέτρια
κατανάλωση κόκκινου κρασιού. Τι περιλαμβάνει η μεσογειακή διατροφή:
 6-10 μερίδες φρούτα (όχι πολύ ώριμα) και λαχανικά (όχι πολύ βρασμένα) την ημέρα.
 Κατανάλωση γαλακτοκομικών με χαμηλά λιπαρά (γάλα, τυρί και γιαούρτι) και μικρή
ποσότητα κόκκινου κρέατος και προϊόντων κρέατος (μία φορά τη βδομάδα).
 Ένα ποτηράκι κόκκινο κρασί 120 ml για τις γυναίκες ή μέχρι 2 ποτηράκια για τους άνδρες, που προφυλάσσει το καρδιαγγειακό σύστημα.
 Σύνθετους υδατάνθρακες, όπως τα δημητριακά (πολύσπορο ψωμί, ολικής αλέσεως δημητριακά), γιατί επιδρούν λιγότερο στα μεταγευματικά επίπεδα σακχάρου σε σχέση με τους απλούς υδατάνθρακες (άσπρο ψωμί, γλυκά).
 Άπαχα λευκά κρέατα χωρίς πέτσα, όπως το κοτόπουλο και το κουνέλι, ψητά ή βραστά.
 Χρήση αποκλειστικά ελαιόλαδου στη μαγειρική.
 Φρέσκα ψάρια – αποφεύγοντας τα παστά –κονσέρβες και τα τηγανητά.
Άνθρωποι που ακολουθούν τη μεσογειακή διατροφή έχουν χαμηλότερο κίνδυνο για εμφάνιση των νόσων Parkinson και Alzheimer. Η μελέτη της μεσογειακής διατροφής έχει αποδείξει σε κλινικές έρευνες ότι η υψηλή πρόσληψη φυτικών ινών και η χαμηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος σχετίζονται με χαμηλότερη νοσηρότητα και μικρότερη συχνότητα εγκεφαλικών επεισοδίων, υπέρτασης και καρδιαγγειακών.
Ακολουθώντας τη μεσογειακή διατροφή είναι σημαντικό όχι μόνο να χάσουμε ή να διατηρήσουμε το βάρος μας, αλλά και να υιοθετήσουμε έναν υγιεινό τρόπο διατροφής για εμάς και για ολόκληρη την οικογένεια, ώστε και τα παιδιά να μαθαίνουν να τρέφονται σωστά.
Οι ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο μπορούν να απολαμβάνουν μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή, που πρέπει να περιλαμβάνει και υδατάνθρακες, αλλά καλής ποιότητας.
Οι άνθρωποι που ζουν γύρω από τη Μεσόγειο έχουν μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής και λιγότερα καρδιαγγειακά επεισόδια σε σχέση με τους κατοίκους των δυτικών κοινωνιών. Οι επιστήμονες συμπέραναν ότι η διαφορά μπορεί να είναι το αποτέλεσμα των ευεργετικών συστατικών του ελαιόλαδου, που είναι πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά, και των πλούσιων φυτικών ινών στα φρούτα και τα λαχανικά. Η χρήση του ελαιόλαδου, με τα αντιοξειδωτικά που περιέχει, έχει συσχετιστεί με την ελάττωση της καρδιαγγειακής νόσου και με αντιφλεγμονώδη και αντιυπερτασική δράση, ελάττωση της κακής χοληστερίνης LDL και του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Επίσης, η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ που είναι πλούσιο σε φλαβονοειδή και έχει αντιοξειδωτική δράση και συμβάλλει στην ελάττωση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Μια δεκαετής μελέτη που δημοσιεύθηκε στο έγκυρο ιατρικό περιοδικό «Journal of American Medical Association» (JAMA) περιέγραψε ότι ασθενείς που ακολούθησαν τη μεσογειακή διατροφή και έναν υγιεινό τρόπο ζωής με άσκηση, είχαν κατά 50% μείωση των θανάτων από
καρδιαγγειακές παθήσεις.
Η μεσογειακή δίαιτα προστατεύει από την εξέλιξη του σακχαρώδη διαβήτη, αλλά και από την εμφάνιση νέων περιπτώσεων, με ελάττωση του κινδύνου κατά 83%. Επίσης, η δίαιτα αυτή έχει συνδεθεί με μεγαλύτερη απώλεια βάρους σε σχέση με κάποια δίαιτα χαμηλών λιπαρών.
Χωρίς καμία αμφιβολία η μεσογειακή διατροφή αποτελεί πολύτιμο σύμμαχο για την υγεία μας. Το ελαιόλαδο, τα όσπρια, τα φρούτα, τα λαχανικά, το ψάρι (μεταξύ άλλων) έχουν ευεργετικές ιδιότητες, που συμβάλλουν στην άμυνά μας σε πολλές ασθένειες.

διάβασε και αυτό  Tα νέα μέτρα που ανακοινώθηκαν από τον Νίκο Χαρδαλιά για το lockdown

Δίαιτα DASH -Dietary Approach to Stop Hypertension,

H δίαιτα αυτή ελαττώνει την αρτηριακή πίεση με το να δίνει συστατικά όπως το κάλιο, το
ασβέστιο και το μαγνήσιο, που σχετίζονται με τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.
Περιλαμβάνει περισσότερα φρούτα και λαχανικά, άπαχα γαλακτοκομικά και χαμηλότερη
πρόσληψη αλατιού στην καθημερινή διατροφή. Η δίαιτα αυτή χαρακτηρίζεται από
κατανάλωση νατρίου μέχρι 2,5 γρ, και υψηλότερη λήψη σε γαλακτοκομικά απ’ ότι η
μεσογειακή διατροφή. Δίνει έμφαση σε πιο υγιεινές επιλογές τροφών, που βελτιώνουν τα
επίπεδα τριγλυκεριδίων, διαστολικής πίεσης και ζαχάρου, ακόμη και σε ασθενείς που έχουν
χάσει βάρος, δίνει έμφαση σε άπαχες πρωτεΐνες και υγιεινά λιπαρά για καλύτερο έλεγχο της όρεξης.

Η δίαιτα χωρίζεται σε δύο φάσεις: το μεταβατικό στάδιο και το διαχειριστικό.
Η πρώτη φάση είναι στην ουσία ένα μεταβατικό πρόγραμμα χαμηλό σε υδατάνθρακες, και σχεδιασμένο να επαναφέρει το μεταβολισμό σου. Στη διάρκεια αυτής της φάσης δεν μπορείς να τρως φρούτα και τροφές ολικής άλεσης, αλλά σε παροτρύνει να τρως άφθονο κρέας. Από την άλλη, η δεύτερη φάση βάζει ξανά τις τροφές ολικής άλεσης, τα φρούτα και τα
αμυλώδη λαχανικά, όπως οι πατάτες, τα παντζάρια, το καλαμπόκι και τα καρότα, στη διατροφή και είναι σχεδιασμένη ως μία μακροπρόθεσμη λύση διαχείρισης βάρους.

Δίαιτα με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη

Ο γλυκαιμικός δείκτης αφορά στην ποιότητα των υδατανθράκων και όχι στην ποσότητα. Όσο χαμηλότερος είναι ο γλυκαιμικός δείκτης των τροφών τόσο χαμηλότερο είναι το μεταγευματικό σάκχαρο. Ουσιαστικά, ο γλυκαιμικός δείκτης δείχνει πόσο γλυκό είναι ένα τρόφιμο που
περιέχει 50 γρ. υδατανθράκων σε σχέση με το λευκό ψωμί (ή καθαρή γλυκόζη) που περιέχει το ίδιο ποσοστό υδατανθράκων. Όταν τα φρούτα είναι ώριμα ή τα όσπρια και τα ζυμαρικά είναι πολύ βρασμένα, αυξάνεται ο γλυκαιμικός δείκτης. Γι αυτό προτιμούμε όχι πολύ ώριμα

διάβασε και αυτό  Κυριάκος Μητσοτάκης: Δωρεάν θα διατεθούν τα εμβόλια - 25 εκατομμύρια δόσεις στην Ελλάδα στις αρχές του 2021

φρούτα ή λιγότερο βρασμένα όσπρια και ζυμαρικά.
Οι φυτικές ίνες καθυστερούν την απορρόφηση γλυκόζης και γι αυτόν το λόγο είναι προτιμότερο να καταναλώνονται φρούτα και όχι χυμοί. Οι έτοιμοι χυμοί φρούτων συνήθως περιέχουν ζάχαρη και πρέπει να αποφεύγονται. Συνιστώνται μόνο σε περίπτωση υπογλυκαιμίας, όπου χρειάζεται άμεση κατανάλωση υδατανθράκων. Τροφές με χαμηλό
γλυκαιμικό δείκτη βελτιώνουν τα επίπεδα γλυκόζης και τριγλυκεριδίων στο αίμα. Η δίαιτα με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη στηρίζεται στην αντικατάσταση τροφών με ολικής αλέσεως προϊόντα, φρούτα άγουρα, λαχανικά και αποφυγή αναψυκτικών και χυμών.
Οι υδατάνθρακες
Οι υδατάνθρακες βρίσκονται στις αμυλούχες τροφές, στα ζυμαρικά, στο ρύζι, στις πατάτες, στα φρούτα, στα λαχανικά, στο γάλα, στη ζάχαρη. Ένα γραμμάριο ενός υδατάνθρακα παρέχει στον οργανισμό μας 4 θερμίδες. Κάθε 15 γρ. υδατανθράκων μας δίνουν ένα ισοδύναμο υδατάνθρακα, που είναι το μέτρο σύγκρισης της ποσότητας υδατανθράκων παγκοσμίως.
Με τα ισοδύναμα υδατάνθρακα, ο ασθενής μπορεί να υπολογίζει ακριβώς τη δόση της ταχείας ινσουλίνης, να καλύπτει τα γεύματά του και να μειώνει τα επίπεδα υπογλυκαιμίας ή υπεργλυκαιμίας που εμφανίζονται όταν δεν υπολογίζονται σωστά οι υδατάνθρακες. Αν κάποιος έχει σακχαρώδη διαβήτη, η καλύτερη δίαιτα γι αυτόν είναι αυτή που περιλαμβάνει ισορροπημένη διατροφή με σύνθετους κι όχι απλούς (επεξεργασμένους) υδατάνθρακες, όπως η ζάχαρη.
Οι τροφές με αντίσταση στην ινσουλίνη είναι:

 Σύνθετοι υδατάνθρακες που είναι πλούσιοι σε φυτικές ίνες και μη επεξεργασμένοι, όπως μαύρο ψωμί ή πολύσπορο, ζυμαρικά ολικής άλεσης, ρύζι μη αποφλοιωμένο.
 Φρούτα με τη φλούδα, όχι πολύ ώριμα.
 Ζυμαρικά al dente, όχι πολύ βρασμένα.
 Ωμά λαχανικά, που έχουν φυτικές ίνες και καθυστερούν την απορρόφηση γλυκόζης, ώστε μεταγευματικά να μην αυξάνεται το σάκχαρο.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΓΙΑΤΡΑΣ
ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΕΚ

Facebook Comments Box

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Recommended
Η δημοτική παράταξη Λαική Συσπείρωση Καλλιθέας στο δελτίο τύπου που…
Cresta Posts Box by CP
Content | Menu | Access panel
Αρέσει σε %d bloggers: