fbpx
14 °C Athens, GR
24 Ιανουαρίου 2021

Παγκόσμια μέρα μεταναστών: Μια απλή μέρα ιστορικής μνήμης ή μία πρόκληση χωρίς τέλος;

Του Αντρέα Καρακούση

Η 18η Δεκεμβρίου είναι αναμφισβήτητα μια πολύ σημαντική μέρα, μια μέρα ιστορικής μνήμης για την ίδια την πορεία της ανθρωπότητας: Είναι η παγκόσμια μέρα των Μεταναστών. Είναι μια μέρα που σκοπό έχει να στραφούν τα ανθρώπινα βλέμματα στον υπέρτατο σκοπό της προστασίας των όπου γης μεταναστών.

Η μέρα αυτή δεν είναι όμως απλώς ένα ιστορικό ορόσημο. Χωρίς καμία αμφιβολία είναι και μια απολύτως επίκαιρη μέρα! Η ανθρώπινη κινητικότητα εξακολουθεί να είναι πολύ μεγάλη αυτή την εποχή και τις συνέπειές της βιώνει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο σχεδόν όλη η ανθρωπότητα.

Μιλώντας για τη σημερινή πολύ σημαντική μέρα λοιπόν, ας δούμε μερικά στοιχεία που θα μας δώσουν τη δυνατότητα να καταλάβουμε όσα περισσότερα πράγματα είναι δυνατό για τη ζωή των ανθρώπων που ακολούθησαν ή θα ακολουθήσουν τον δρόμο της μετανάστευσης…

Το 4,7% του παγκόσμιου πληθυσμού – δηλαδή γύρω στα 258 εκατομμύρια ανθρώπινες ψυχές – δε ζουν στις πατρίδες τους αυτή τη χρονική περίοδο. Πρόκειται για ανθρώπους που έχουν αφήσει τις χώρες τους – αναλαμβάνοντας το κόστος και τους κινδύνους της μετανάστευσης – για να μπορέσουν να ζήσουν μια καλύτερη ζωή… – Η ίδια μάλιστα η τεχνολογική εξέλιξη – κυρίως στον τομέα των μεταφορών και της επικοινωνίας – άλλα και η δύναμη και η διαδικασία της παγκοσμιοποίησης έδωσαν τη δυνατότητα σε αυτόν τον κόσμο να μετακινηθεί και να ζήσει τελικά σε άλλες χώρες…

Και ενώ έτσι έχουν τα πράγματα σε επίπεδο αριθμών, δε θα έχουμε καταλάβει τίποτα για το φαινόμενο της μετανάστευσης αν δεν τονίσουμε από την αρχή ότι το φαινόμενο αυτό – την εποχή της παγκοσμιοποίησης – συνδέεται τελικά με την ίδια την περαιτέρω ανάπτυξη των πλούσιων χωρών που εντωμεταξύ αναπτύσσονται όλο και περισσότερο. Κάποια εκατομμύρια ψυχών εργάζονται μακριά από τα αγαπημένα πρόσωπα και την πατρίδα τους για να αναπτυχθούν ακόμα περισσότερο οι εταιρείες κολοσσοί και οι μεγιστάνες του πλούτου σε Ευρώπη, ΗΠΑ, Ασία και όχι μόνο. Σε μια εποχή που – όπως λένε τα στοιχεία – οι διαφορές εισοδήματος μεταξύ των χωρών έχουν ενταθεί, οι άνθρωποι ΄΄μεταμορφώνονται΄΄ αναγκαστικά σε μετανάστες για να μη χάσουν ένα από τα βασικά που τους έχουν απομείνει: Την ίδια τους την ύπαρξη.

Γι΄αυτό και από τα 164 εκατ. εργαζόμενους μετανάστες σε όλο τον κόσμο, τα 111,2 εκατ. (67,9%) απασχολούνται σε χώρες υψηλού εισοδήματος!

Δεν υπάρχουν όμως μόνο αυτές οι χώρες, οι λίγες και εκλεκτές. Τα 30,5 εκατ. (18,6%) απασχολούνται σε εύπορες χώρες μεσαίου εισοδήματος, τα 16,6 εκατ. (10,1%) σε φτωχότερες χώρες μεσαίου εισοδήματος και 5,6 εκατ. (3,4%) σε χώρες χαμηλού εισοδήματος…

Η αντίθεση πλούτου και φτώχειας εκφράζεται σε δύο βασικά επίπεδα: Από τη μία πλευρά υπάρχουν μεγάλες διαφορές ανάμεσα – όπως είπαμε – σε χώρες υψηλών και χαμηλών εισοδημάτων και από την άλλη πλευρά υπάρχει και η αντίθεση μεταξύ χωρών που αναπτύσσονται δυναμικά και άλλων που η ανάπτυξη δεν έχει τόσο δυναμικό χαρακτήρα.

Ο μετανάστης στις περισσότερες περιπτώσεις καλείται να καλύψει συγκεκριμένους ρόλους: Συνήθως, χρησιμεύει στο να εργαστεί σε τομείς στους οποίους δε θα δούλευαν οι ντόπιοι κάτοικοι μιας χώρας. Ως γνωστόν, οι νεότεροι άνθρωποι έχουν υψηλό επίπεδο μόρφωσης και αρνούνται να αρκεστούν σε δουλειές που είναι πολύ απαιτητικές σωματικά ή αμείβονται άσχημα! Επίσης, μεγάλο ρόλο παίζει και το ποσοστό του γερασμένου πληθυσμού μιας χώρας. Συνήθως, οι χώρες με γερασμένο πληθυσμό απορροφούν και μεγαλύτερο αριθμό μεταναστών.

Το 2000 υπήρχαν 175 εκατ. μετανάστες σε όλον τον κόσμο αλλά ο αριθμός αυτός αυξήθηκε σε 232 εκατ. το 2013 και σε 258 το 2017! Μάλιστα, κάθε χρόνο, περίπου 2 εκατομμύρια άνθρωποι εγκαθίστανται στην Ευρωπαϊκή Ένωση… – Οι αριθμοί λοιπόν μιλούν από μόνοι τους και περιγράφουν πόσο η σύγχρονη πραγματικότητα ευνοεί την ύπαρξη αυτού του φαινομένου. Ενός φαινομένου που η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων στον πλανήτη θα ήθελε να αποφύγει – για διάφορους λόγους – να βιώσει…Και πρέπει μάλιστα εδώ να δώσουμε ένα ακόμα πολύ σημαντικό στοιχείο λέγοντας ότι από τα 258 εκατ. μετανάστες το ένα δέκατο είναι παιδιά! Παιδιά κάτω των 15 ετών! Παιδιά δηλαδή που οι πρώτες τους εικόνες στον μακρύ δρόμο της ζωής είναι τα βιώματα του ξεριζωμού και της αγωνιώδους προσπάθειας για ύπαρξη κάτω από πολύ αντίξοες και ανασφαλείς συνθήκες…

Πρέπει ακόμα να σημειώσουμε ένα σημαντικό αλλά και αυτονόητο στοιχείο: Οι περισσότεροι μετανάστες είναι άνδρες. Χωρίς να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν εκατομμύρια γυναικών μεταναστριών. Πιο συγκεκριμένα: Με βάση στοιχεία του 2017, οι άνδρες μετανάστες εργαζόμενοι ήταν 95,7 εκατομμύρια, ενώ οι γυναίκες μετανάστες ήταν 68,1 εκατομμύρια (δηλαδή 58,4% και 41,6% αντίστοιχα). Ένας βασικό λόγος για την ύπαρξη αυτών των νούμερων είναι το γεγονός ότι οι άνδρες έχουν μεγαλύτερη συμμετοχή από τις γυναίκες στο εργατικό δυναμικό…

Και τώρα ήρθε η ώρα να αναφέρουμε ένα στοιχείο που αποδεικνύει πόσο ελκτικές για μετανάστες είναι οι ισχυρές, οι πλούσιες χώρες που πρέπει να κινήσουν τους μεγάλους κλάδους της οικονομίας τους!: Αρκεί λοιπόν να αναφέρουμε – μέσα από μια πληθώρα στοιχείων – ότι ως ποσοστό όλων των εργαζομένων, οι μετανάστες αποτελούν το 18,5% του εργατικού δυναμικού των χωρών υψηλού εισοδήματος! Και αυτό είναι πραγματικά αποκαλυπτικό στοιχείο…

Ταυτόχρονα, οι μετανάστες αποτελούν μόνο το 1,4 έως 2,2% του εργατικού δυναμικού των χωρών με χαμηλότερα εισοδήματα…

Δεν φτάνει όμως το γεγονός ότι οι μετανάστες έχουν να αντιμετωπίσουν εκρηκτικές οικονομικές συνθήκες αλλά και μια ψυχολογική περιπέτεια που επιδρά στον ψυχισμό ενηλίκων και ανηλίκων! Η ίδια η μετανάστευση – ως κοινωνικό φαινόμενο εντός Καπιταλισμού – πολλές φορές μειώνει τους μισθούς ή οδηγεί σε υψηλότερη ανεργία μεταξύ των εργαζομένων με χαμηλή ειδίκευση στις προηγμένες οικονομίες. Υπάρχει δηλαδή και αποκτά εκρηκτικές διαστάσεις η αντίθεση μεταξύ διαφορετικών κυμάτων μεταναστών! Κάποιοι ήρθαν πιο παλιά σε μια χώρα. Κάποιοι ήρθαν πρόσφατα. Κάποιοι θα έρθουν. Όλοι όμως έχουν να αντιμετωπίσουν και τον μεταξύ τους ψυχρό ανταγωνισμό…

Τελικά, οι μετανάστες με τη δουλειά τους συμβάλλουν τα μέγιστα στην ανάπτυξη ιδιαίτερα των πλουσίων χωρών. Και όχι μόνο στην ανάπτυξη αφού με την παρουσία τους συμβάλλουν σαφώς και στον πολιτιστικό εμπλουτισμό των κοινωνιών. Αφού όμως προσφέρουν στην οικονομία, ταυτόχρονα, συνδέονται με μια καλύτερη ζωή. Μια ζωή όμως που χαρακτηρίζεται από την εξής εικόνα: Οι δικοί τους άνθρωποι είναι πια πολύ μακριά και ο μόνος τρόπος μιας κάποιας επαφής είναι μέσω του Skype, του Zoom, του Messenger κλπ κλπ… – Είναι το μεγάλο τίμημα για την ευκαιρία που τους έδωσαν οι ισχυρές κοινωνίες να μην πεθάνουν…

Μπορούμε – για να ολοκληρώσουμε την εικόνα – ακόμα να προσθέσουμε ότι οι άνθρωποι που μεταναστεύουν δεν είναι συνήθως οι πολύ φτωχοί. Αυτοί δεν μπορούν καν να μεταναστεύσουν! Συνήθως μεταναστεύουν μέλη οικογενειών μεσαίου εισοδήματος… – Πολλές φορές, όμως, όταν αυτοί οι άνθρωποι μεταναστεύσουν και  εγκλιματιστούν, βοηθούν συγγενείς και φίλους να κάνουν και αυτοί το μεγάλο βήμα…

Τελικά, η οικονομία αναπτύσσεται, η ζωή προχωρά, καινούρια παιδιά γεννιούνται μακριά από τις χώρες τους. Μα τίποτα δεν μπορεί πια να είναι όπως πριν, τότε που η ζωή των μεταναστών αγκαλιαζόταν από την πατρίδα του καθενός, όσες δυσκολίες και να του δημιουργούσε αυτή η πατρίδα… – Μα το ένστικτο της επιβίωσης αποδεικνύεται πιο ισχυρό! Τα εμβάσματα μεγαλώνουν χρόνο με το χρόνο (Το 2014 ανήλθαν σε 436 δισεκατομμύρια δολάρια) αλλά η πληγή της χαμένης – εν πολλοίς – πατρίδας δε θα κλείσει ποτέ… – Ακόμα και αν δεν αισθάνονται έτσι όλοι οι μετανάστες, είναι κατανοητό το ότι η φιλοπατρία είναι βασική ανθρώπινη αξία και βασική αξία υγειούς ύπαρξης…

Κλείνοντας αυτή την μικρή αναφορά στη σημερινή πολύ σημαντική μέρα, υποστηρίζουμε το εξής: Όσο η Ευρώπη θα πρέπει να στηρίξει τα αυτονόητα δικαιώματα των μεταναστών, άλλο τόσο θα πρέπει να φροντίσει ώστε ο ευρωπαϊκός πληθυσμός να μην γίνει μια μέρα μειοψηφία στις ίδιες του τις χώρες. Οι πρόσφατοι αποκεφαλισμοί στη Γαλλία, αυτό το τόσο αποκρουστικό και βίαιο φαινόμενο, δε μπορεί να δικαιολογηθεί με κανένα τρόπο και οι ευρωπαϊκές ελίτ οφείλουν να αναλάβουν τις τεράστιες ευθύνες τους! Η ένταξη συγκεκριμένων ποσοστών μεταναστών ανά χώρα, ναι μπορεί να γίνει! Αλλά, πρώτα πρώτα, πρέπει να γίνει με κανόνες που θα σέβονται τους γηγενείς. Ταυτόχρονα, η Ε.Ε. πρέπει επιτέλους να κάνει κάτι ώστε η μετανάστευση να πραγματοποιείται με ασφαλή τρόπο. Οι πνιγμοί παιδιών που είδαμε μόλις εχθές αποκαλύπτει το απεχθές πρόσωπο του ίδιου του σύγχρονου κόσμου…

Χρειάζεται συνεργασία, αλληλεγγύη και κατανομή ευθυνών. Χρειάζεται να έρθουν απτά αποτελέσματα. Χρειάζεται να αναπτυχθούν οδοί νόμιμης μετανάστευσης και να χτυπηθεί η παράτυπη μετανάστευση. Χρειάζεται πολύ περισσότερο να χτυπηθούν οι διακινητές και οι έμποροι ανθρώπων που γδύνουν τους εξαθλιωμένους και άρα απελπισμένους και διακινδυνεύουν με αποκρουστικό τρόπο τις ζωές μωρών παιδιών! Πρέπει, τέλος, να βελτιωθεί και η διαδικασία επανεισδοχής μεταναστών διότι ο δυτικός κόσμος δεν έχει τις υλικές και ψυχικές αντοχές πια για να αντέξει τα τεράστια βάρη…

Κατανομή των μεταναστών εργαζομένων, κατά ευρεία υποπεριοχή (ΔΟΕ 2017)

  • Νότια, Βόρεια και Δυτική Ευρώπη: 23,9%
  • Βόρεια Αμερική 23%
  • Αραβικά κράτη 13,9%
  • Ανατολική Ευρώπη 8,1%​
  • Υποσαχάρια Αφρική 7,2%
  • ΝΑ Ασία και Ειρηνικός 7,1%
  • Κεντρική και Δυτική Ασία 5,2%
  • Νότια Ασία 4,5%
  • Ανατολική Ασία 3,6%
  • Λατ. Αμερική και Καραϊβική 2,7%
  • Βόρεια Αφρική 0,7%

Related articles

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ 20 ΜΑΡΤΙΟΥ -ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

235 – Ο Μαξιμίνος Θραξ ανακηρύσσεται αυτοκράτορας. Είναι ο πρώτος ξένος που ανεβαίνει στο ρωμαϊκό θρόνο. 1206 – Ο Μιχαήλ Δ΄ Αυτωρειανός εκλέγεται Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. 1602 – Ιδρύεται η Ολλανδική Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών. 1815 – Μετά την απόδρασή του από την Έλβα, ο Ναπολέων μπαίνει στο Παρίσι. 1848 – Γερμανικές επαναστάσεις 1848-1849: παραιτείται ο […]

 Στο επίκεντρο βρίσκεται το…κακό παιδί της ΕΕ που είναι η Ιταλία

 Στο επίκεντρο βρίσκεται το…κακό παιδί της ΕΕ που είναι η Ιταλία. Ο αντιπρόεδρος της Ιταλικής κυβέρνησης, Σαλβίνι, δεν ακολουθεί πιστά την κεντρική πολιτική της ΕΕ, με αποτέλεσμα να δέχεται σκληρή κριτική από τους ηγέτες της αλλά και από μια πολύ μεγάλη μερίδα των ΜΜΕ. Από την άλλη πλευρά, υπάρχει η Ελλάδα. Το..καλό παιδί της ΕΕ, […]

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *