28 °C Athens, GR
26 Σεπτεμβρίου 2020

Σαν σήμερα γεννήθηκε Κωνσταντίνος Καραμανλής πάντα Επίκαιρος

Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής η ομιλία του κατά την υπογραφή της Ελλάδας στην Ευρώπη είναι επικαιρη και σήμερα.

Κύριε πρόεδρε, κύριοι πρωθυπουργοί, κύριε πρόεδρε τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Εὐρωπαϊκῶν Κοινοτήτων, κύριοι ὑπουργοί, κυρίες καὶ κύριοι,

Ἀπὸ μέρους τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ σᾶς ἀπευθύνω θερμὸ χαιρετισμὸ καὶ σᾶς μεταφέρω τὴν χαρὰ καὶ τὴν τιμὴ ποὺ αἰσθάνεται γιὰ τὴν παρουσία σας σὲ αὐτὴ τὴν ἱστορικὴ γιὰ τὴν χώρα μου τελετή. Ἀλλὰ σᾶς μεταφέρω καὶ τὶς εὐχαριστίες του γιὰ τὴν συμβολή σας στὴν πραγματοποίηση μιᾶς βασικῆς ἐθνικῆς του ἐπιδιώξεως. Νὰ ἐνταχθεῖ ὀργανικὰ στὴν εὐρωπαϊκὴ οἰκογένεια.

Μὲ τὴν σημερινὴ συμφωνία ἡ Ἑλλὰς ἀποδέχεται τὴν συμμετοχή της στὴν διαδικασία τῆς ἑνοποιήσεως τῆς Εὐρώπης, ποὺ συντελεῖται μὲ τὴν ἀκατανίκητη δύναμη φυσικοῦ φαινομένου. Μπορεῖ νὰ ὑπάρχουν διαφορὲς ἀπόψεων ὡς πρὸς τὴν ἔκταση, τὴν μορφή, τὶς διαδικασίες καὶ τὸν ρυθμὸ πραγματοποιήσεώς της. Κανένας ὅμως δὲν μπορεῖ νὰ ἀρνηθεῖ τὴν ἱστορική της ἀναγκαιότητα. Ἂν τὰ κράτη τῆς ἠπείρου μας δὲν συνενώσουν τὶς ὑλικὲς καὶ πνευματικές τους δυνάμεις σὲ μία ὀργανικὴ ἑνότητα, θὰ παραμερισθοῦν μοιραῖα στὸ περιθώριο τῆς ἱστορίας. Καὶ ἡ Εὐρώπη, ποὺ κυριαρχοῦσε στὸν κόσμο μέχρι καὶ τὶς ἀρχὲς αὐτοῦ τοῦ αἰῶνος, θὰ μεταβληθεῖ σὲ οὐραγὸ καὶ θὰ ἐκτεθεῖ σὲ κινδύνους.

Ἀπὸ πείρα, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ χαρακτήρα, δὲν χρησιμοποιῶ ἀφορισμούς. Καὶ δυσπιστῶ πρὸς τὶς θεωρητικὲς κατασκευὲς ποὺ ἑρμηνεύουν τοὺς νόμους τῆς ἱστορικῆς ἐξελίξεως καὶ δίνουν στοὺς ἀνθρώπους ἕτοιμες συνταγὲς γιὰ τὴν λύση τῶν προβλημάτων τους. Βασίζομαι πάντοτε στὴν μελέτη πραγματικῶν δεδομένων καὶ στὰ διδάγματα τῆς ἱστορικῆς πείρας. Αὐτὰ μὲ ἔπεισαν ὅτι τὸ μέλλον τῆς Εὐρώπης βρίσκεται στὴν ἑνοποίησή της. Καὶ ὅτι τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδος βρίσκεται στὴν ἡνωμένη Εὐρώπη. Καὶ μὲ τὴν πεποίθηση αὐτὴν ἀγωνίστηκα ἐπὶ μία εἰκοσαετία περίπου νὰ ἐντάξω τὴν χώρα μου στὴν Εὐρωπαϊκὴ Κοινότητα.

Ἀπευθυνόμενος πρὸς κορυφαίους Εὐρωπαίους, δὲν νομίζω ὅτι ἔχω ἀνάγκη νὰ ἐξάρω τὴν σημασία τῆς εὐρωπαϊκῆς ἑνότητος. Ἐκεῖνο ὅμως ποὺ θὰ ἤθελα ἰδιαίτερα νὰ τονίσω εἶναι ὅτι γιὰ πρώτη φορὰ στὴν ἱστορία θὰ δημιουργηθεῖ μία τόσο μεγάλη κοινότητα ἐθνῶν ποὺ βασίζεται στὴν ἐλεύθερη συγκατάθεση. Στὴν ἰσότιμη συνεργασία καὶ στὸν ἀμοιβαῖο σεβασμό. Καμιὰ χώρα δὲν ὑποχρεώθηκε νὰ προσχωρήσει στὴν Κοινότητα παρὰ τὴν θέλησή της. Καμιὰ δὲν παραμένει μὲ τὴν βία. Ὅλες, ἀντίθετα, ἔχουν λόγο στὴν διαχείριση τῶν ὑποθέσεών της. Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ δημιουργία τῆς Εὐρωπαϊκῆς Κοινότητος, σὲ σχέση μὲ προηγούμενες ἱστορικὲς ἐμπειρίες, εἶναι πρωτότυπη καὶ θὰ ἔλεγα ἐπαναστατική• κι ἔχει τεράστια σημασία, σὰν παράδειγμα γιὰ ὅλη τὴν ἀνθρωπότητα.

Ἡ Ἑλλὰς δὲν μποροῦσε νὰ ἀπουσιάσει ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἱστορικὴ γιὰ τὸ μέλλον τῆς Εὐρώπης συλλογικὴ προσπάθεια. Γιατί ἡ τύχη της εἶναι στενά, ἀναπόσπαστα θὰ ἔλεγα, συνυφασμένη μὲ τὴν τύχη τῶν ἄλλων Δημοκρατιῶν τῆς ἠπείρου. Ἂν ἡ Εὐρώπη κινδυνεύσει σὰν μορφὴ διακυβερνήσεως καὶ σὰν τρόπος ζωῆς, θὰ εἶναι ἐντελῶς παράλογο νὰ πιστεύουμε ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ μπορέσει νὰ διατηρηθεῖ σὰν μοναδικὴ ὄαση ἀνεξαρτησίας καὶ ἐλευθερίας στὴν ἤπειρό μας.

Μὲ τὴν συμμετοχή της στὴν διαμορφούμενη Εὐρώπη, ἡ Ἑλλὰς χαράσσει κατὰ τρόπο σταθερὸ τὸν ἐθνικό της προσανατολισμὸ καὶ τὴν μελλοντικὴ της πορεία. Ἐνῶ παράλληλα συστρατεύεται μαζί σας στὸν ἀγώνα γιὰ τὴν δημιουργία τῆς νέας Εὐρώπης, ποὺ θὰ ἀλλάξει τὴν μοίρα τῆς ἠπείρου μας καὶ ἴσως καὶ τοῦ κόσμου.

Μὲ τὴν πολύτιμη συνδρομὴ ὅλων σας, οἱ ἐθνικὲς αὐτὲς ἐπιδιώξεις τῆς χώρας μου δικαιώνονται σήμερα. Καὶ γι’ αὐτό σας εὐχαριστῶ.

Ομιλία δεύτερη κατά την υπογραφή της Συμφωνίας Ένταξης της Ελλάδος στην ΕΟΚ

Ἀμέσως μετὰ τὴν ὑπογραφὴ τῶν ἐγγράφων τῆς νέας διευρύνσεως τῆς Εὐρωπαϊκῆς Κοινότητος στὶς 28 Μαΐου 1979 ὁ πρωθυπουργὸς Κωνσταντῖνος Καραμανλῆς ἐξεφώνησε βαρυσήμαντο πολιτικὸ λόγο, τοῦ ὁποίου τὸ περιεχόμενο ἦταν τὸ ἀκόλουθο:

Κύριε πρόεδρε, κύριοι πρωθυπουργοί, κύριε πρόεδρε τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Εὐρωπαϊκῶν Κοινοτήτων, κύριοι ὑπουργοί, κυρίες καὶ κύριοι, Ἐπιθυμῶ νὰ ἐκφράσω τὴν εἰλικρινὴ χαρά μου, ποὺ εἶναι καὶ χαρὰ τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, γιὰ τὴν παρουσία σας στὴν χώρα μου, ποὺ γίνεται ἀπὸ σήμερα καὶ δική σας χώρα. Παρουσία ποὺ τιμᾶ τὴν Ἑλλάδα καὶ μαρτυρεῖ τὴν ἰδιαίτερη σημασία ποὺ ἀποδίδετε στὴν ἔνταξή της στὴν Κοινότητα.

Τὴν ἱστορικὴ αὐτὴ ὥρα, ποὺ ὁριοθετεῖται τὸ τέρμα μιᾶς πορείας καὶ περιβάλλεται πανηγυρικὸ τύπο ἡ ταύτιση τῶν πεπρωμένων μας μὲ τὴν Εὐρώπη, ἐπιθυμῶ νὰ εὐχαριστήσω πρῶτα τὴν πολιτικὴ ἡγεσία τῶν ἐννέα χωρῶν τῆς Κοινότητος. Χάρις στὴν κατανόησή της καὶ στὶς ἔγκαιρες παρεμβάσεις της ὑπερπηδήθηκαν πολύμορφες δυσχέρειες καὶ ἐπιτεύχθηκε ἡ ὑπογραφεῖσα Συμφωνία. Ἐπιβεβαιώθηκε ἔτσι γιὰ ἄλλη μιὰ φορὰ ὅτι ἡ Εὐρωπαϊκὴ Κοινότητα δὲν εἶναι οὔτε ἐπιθυμεῖ νὰ γίνει κλειστὴ Λέσχη, καὶ μάλιστα Λέσχη πλουσίων.

Θεωρῶ ἐπίσης ὑποχρέωσή μου νὰ ἐξάρω τὴν συμβολὴ τῆς Ἐπιτροπῆς. Τόσο ἡ Ἐπιτροπή, ὅσο καὶ τὰ τεχνικὰ καὶ διοικητικὰ στελέχη ἐργάστηκαν γιὰ τὸν σκοπὸ αὐτὸν μὲ ἐπιστημονικὴ εὐσυνειδησία, ἀντικειμενικότητα καὶ εἰλικρινὴ ἀφοσίωση στὴν κοινοτικὴ ἰδέα.

Τέλος, αἰσθάνομαι τὸ χρέος νὰ ἀποτίσω φόρο τιμῆς πρὸς τοὺς ἀπωτέρους καὶ ἐγγυτέρους σκαπανεῖς τῆς εὐρωπαϊκῆς ἰδέας.

Προσωπικῶς αἰσθάνομαι τὴν στιγμὴ αὐτὴ βαθύτατη συγκίνηση. Ἕνας σταθερὸς ὁραματισμὸς καὶ μιὰ ἀταλάντευτη πίστη στὴν ἀναγκαιότητα τῆς ἑνωμένης Εὐρώπης καὶ στὴν εὐρωπαϊκὴ μοίρα τῆς χώρας μου βρίσκουν σήμερα, ὕστερα ἀπὸ δεκαοκτὼ χρόνια, τὴν δικαίωσή τους.

Ἡ ἔνταξη τῆς Ἑλλάδος στὴν Εὐρωπαϊκὴ Κοινότητα, μολονότι ἀποτελεῖ πολυσήμαντο ἱστορικὸ γεγονός, δὲν συνεπάγεται ὡστόσο ἀλλαγὴ κλίματος γιὰ τὴν χώρα μου. Ἡ Εὐρώπη μὲ τὸ ἑλληνικό της ὄνομα τῆς εἶναι οἰκεῖος χῶρος, ἀφοῦ ὁ πολιτισμὸς της εἶναι σύνθεση τοῦ ἑλληνικοῦ, τοῦ ρωμαϊκοῦ καὶ τοῦ χριστιανικοῦ πνεύματος. Μιὰ σύνθεση στὴν ὁποία, ὅπως εἶπα καὶ ἄλλοτε, τὸ ἑλληνικὸ πνεῦμα εἰσέφερε τὴν ἰδέα τῆς ἐλευθερίας, τῆς ἀλήθειας καὶ τῆς ὀμορφιᾶς.Τὸ ρωμαϊκὸ πνεῦμα τὴν ἰδέα τοῦ κράτους καὶ τοῦ δικαίου. Καὶ ὁ χριστιανισμὸς τὴν πίστη καὶ τὴν ἀγάπη. Ἐπάνω σὲ αὐτὸν τὸν κοινὸ πολιτισμὸ καλούμεθα νὰ οἰκοδομήσουμε τὴν Νέα Εὐρώπη.

Ἡ ἑνοποίηση τῆς Εὐρώπης πιστεύω ὅτι θὰ εἶναι τὸ μεγαλύτερο πολιτικὸ γεγονὸς στὴν ἱστορία τῆς ἠπείρου μας. Ἕνα γεγονὸς ποὺ θὰ ἐπηρεάσει ὄχι μόνο τὴν μοίρα τῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ τὴν πορεία τῆς ἀνθρωπότητος. Γιατὶ θὰ ἐξισορροπήσει τὸν συσχετισμὸ δυνάμεων στὸν κόσμο, θὰ κατοχυρώσει τὴν ἀνεξαρτησία τῆς Εὐρώπης καὶ θὰ συμβάλει στὴν ἐμπέδωση τῆς παγκόσμιας τάξεως καὶ εἰρήνης.

Ἡ Ἑλλὰς προσέρχεται στὴν Εὐρώπη μὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι στὰ πλαίσια τῆς εὐρωπαϊκῆς ἀλληλεγγύης ἐμπεδώνεται γιὰ ὅλα τὰ μέρη ἡ ἐθνικὴ ἀνεξαρτησία, κατοχυρώνονται οἱ δημοκρατικὲς ἐλευθερίες, ἐπιτυγχάνεται ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξη καὶ γίνεται μὲ τὴν συνεργασία ὅλων κοινὸς καρπὸς ἡ κοινωνικὴ καὶ οἰκονομικὴ πρόοδος. Καὶ γιὰ νὰ μετάσχουμε σὲ αὐτὴ τὴν προσπάθεια, ἔχομε λάβει τὴν ἀπόφαση νὰ ἐπιχειρήσουμε τὶς διαρθρωτικὲς μεταβολὲς καὶ τοὺς θεσμικοὺς ἐκσυγχρονισμοὺς ποὺ θὰ διευκολύνουν τὴν πορεία μας. Ἔχομε συνείδηση τῶν δυσχερειῶν. Αἰσιοδοξοῦμε ὅμως ὅτι μὲ τὴν πάνδημη κινητοποίηση, τὴν διαρκὴ ἐγρήγορση, ἀλλὰ καὶ τὴν κατανόηση τῶν ἑταίρων μας, θὰ ξεπεράσουμε τὶς δυσκολίες. Διδαχθήκαμε ἀπὸ τὸν κλασικὸ ἑλληνισμὸ ὅτι «χαλεπὰ τὰ καλά».

Παράλληλα ὅμως ἡ χώρα μας φιλοδοξεῖ νὰ συμβάλει, στὸ μέτρο τῶν δυνατοτήτων της, στὴν πραγματοποίηση τῆς ἰδέας τῆς ἑνωμένης Εὐρώπης, στὴν ὁποία βαθύτατα πιστεύει. Ἡ Ἑλλὰς πιστεύει ὅτι μπορεῖ νὰ προσφέρει τὴν δυνατότητα ἑνὸς εὐρύτερου καταμερισμοῦ τοῦ ἔργου, μὲ βάση τὰ συγκριτικὰ πλεονεκτήματα. Ἡ γεωγραφική της θέση, τὸ πολιτικό της παρελθὸν καὶ τὸ πολιτιστικό της ἐπίπεδο προσφέρουν τὶς προϋποθέσεις τῆς ἀναπτύξεως εὐρύτερων οἰκονομικῶν καὶ πολιτιστικῶν σχέσεων μὲ τὸν βαλκανικὸ καὶ τὸν μεσογειακὸ χῶρο. Ἡ Ἑλλὰς εἶναι ὁ ἀκρίτας τῶν εὐρωπαϊκῶν συνόρων καὶ ὁ μεσογειακὸς ἐξώστης τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Μὲ τὸ ἐγκατεστημένο σὲ ὅλες τὶς ἠπείρους ἀνθρώπινο δυναμικό της καὶ μὲ τὴν ναυτιλιακή της δύναμη, μπορεῖ νὰ συμβάλει καὶ στὴν προβολὴ τῆς εὐρωπαϊκῆς ἰδέας.

Κυρίες καὶ κύριοι,
Ἡ ἑνωτικὴ διαδικασία τῆς Εὐρώπης προχωρεῖ ἀμετάκλητη. Βρισκόμαστε στὸ σημεῖο ποὺ δὲν ἔχει ἐπιστροφή. Χρειάστηκε πολὺ αἷμα καὶ πολὺς χρόνος γιὰ νὰ συνειδητοποιήσουν οἱ Εὐρωπαῖοι τὴν ταυτότητά τους, τὶς κοινὲς ρίζες τους καὶ τὴν κοινή τους ἀποστολή. Ἡ ἑνοποίηση, ἔστω καὶ ἂν βραδύνει, κινεῖται μὲ χαρακτήρα νομοτελειακό. Παρὰ τὴν διαφορὰ ἀπόψεων, ὅσον ἀφορᾶ τὸν ρυθμό, τὴν μορφὴ καὶ τὴν ἔκταση τῆς ἐνοποιήσεως, ἡ λογικὴ τῆς ἱστορίας κατέστησε τὴν ἕνωση κατηγορικὴ προσταγή.

Ἡ ἑνωμένη Εὐρώπη θὰ ἀποτελέσει, ὅπως εἶπα, μέγα σταθμὸ στὴν παγκόσμια ἱστορία τῆς εἰρήνης, τῆς ἐλευθερίας καὶ τοῦ πνεύματος. Τὸ ἀνθρώπινο δυναμικό της καὶ ἡ πολιτιστική της κληρονομιὰ ἐγγυῶνται γι’ αὐτό.

Πρὶν ἀπ’ ὅλα ἡ εὐρωπαϊκὴ ἕνωση θὰ σταθεῖ ἀποφασιστικὸς παράγοντας εἰρήνης στὸν κόσμο. Γιατί μὲ τὸ κύρος καὶ τὴν δύναμή της θὰ ἐπηρεάζει ἀποφασιστικὰ τὶς διεθνεῖς ἐξελίξεις, ἀρχῆς γενομένης ἀπὸ τὸν χῶρο τὸν δικό της. Ὁ εὐρωπαϊκὸς χῶρος ὑπῆρξε ἀνέκαθεν τὸ θέατρο καὶ ἡ πηγὴ τῶν μεγάλων συγκρούσεων. Ἂν τὰ Βαλκάνια ἐθεωροῦντο κάποτε ἡ πυριτιδαποθήκη τῆς Εὐρώπης, ἡ Εὐρώπη ἦταν ἡ πυριτιδαποθήκη τοῦ κόσμου. Καὶ μόνο τὸ γεγονὸς ὅτι μὲ τὴν σημερινὴ φάση συνεργασίας ἐγκαταλείπονται ἐθνικὲς προκαταλήψεις, ἐξαλείφονται μίση ἱστορικὰ καὶ γεφυρώνονται μακροχρόνιες ἀντιθέσεις θὰ ἦταν ἀρκετὸ νὰ δικαιώσει τὴν ἰδέα τῆς εὐρωπαϊκῆς ἑνότητος.

Θὰ σταθεροποιήσει καὶ θὰ ἔλεγα θὰ διασώσει τοὺς δημοκρατικούς μας θεσμούς, ποὺ διέρχονται σήμερα ἀναμφισβήτητη κρίση. Γιατί μόνο στὸν χῶρο τῆς μείζονος Εὐρώπης θὰ καταστεῖ δυνατὴ ἡ δημιουργία μιᾶς εὐρύτερης βάσεως γιὰ τὴν ἀναμόρφωση τῆς δημοκρατίας καὶ τὴν προσαρμογή της στὶς συνθῆκες τῆς ἐποχῆς μας. Εἶναι προφανὲς ὅτι ἀντίθετα μὲ τὴν ἐκρηκτικὴ πρόοδο ποὺ σημειώθηκε στὸν τεχνικὸ καὶ ἐπιστημονικὸ τομέα, ἡ πολιτικὴ σκέψη τοῦ ἀνθρώπου παραμένει στάσιμη. Ἂν μελετήσει κανεὶς τὸν Πλάτωνα καὶ τὸν Θουκυδίδη, θὰ διαπιστώσει ὅτι τα πολιτειακὰ καὶ τὰ πολιτικὰ προβλήματα τῆς ἐποχῆς μας εἶναι τὰ ἴδια μὲ τὰ προβλήματα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Μὲ τὸν ἐκσυγχρονισμὸ τῆς δημοκρατίας μπορεῖ νὰ ἀναχθεῖ καὶ πάλι σὲ πρωταρχικὴ ἀξία ἡ ἀρετὴ τοῦ πολίτη, ποὺ θὰ «ἐπίσταται καὶ ἄρχειν καὶ ἄρχεσθαι» κατὰ τὸν Ἀριστοτέλη. Καὶ θὰ θεμελιωθοῦν οἱ βασικὲς ἀρχὲς τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς δικαιοσύνης πάνω στὴν ὑπευθυνότητα τοῦ πολίτη, ποὺ περιορίζει τὴν κατάχρηση τῆς ἐλευθερίας καὶ ἐγγυᾶται τὴν ὁμαλὴ λειτουργία τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν.

Μὲ τὴν ἑνοποίηση ἐξάλλου θὰ διασωθεῖ καὶ ἐν συνεχείᾳ θὰ προαχθεῖ ὁ εὐρωπαϊκὸς πολιτισμός. Εἶναι ἔκδηλο ὅτι ὁ πολιτισμὸς αὐτὸς ἀντιμετωπίζει τὸν κίνδυνο τῆς παρακμῆς. Ἡ ἀνθρωπότης περνᾶ σήμερα μιὰ κρίσιμη μεταβατικὴ περίοδο, ποὺ τὴν χαρακτηρίζει καθολικὴ καὶ ἔντονη ἀνησυχία. Ἀνησυχία ποὺ ἐκδηλώνεται ὑπὸ διάφορες μορφές, ἀπὸ τὸ ἄγχος μέχρι τὴν βία. Γιατί ὁ ἄνθρωπος τῆς ἐποχῆς μας θέλει νὰ ἀπομακρυνθεῖ ἀπὸ ἕναν τρόπο ζωῆς καὶ ἀναζητεῖ καινούργιο. Καὶ τὴν ἀλλαγὴ αὐτὴ μόνον ἡ Εὐρώπη μπορεῖ νὰ δώσει. Ἡ σύγχυση ἰδεῶν, ὁ εὐδαιμονισμὸς μαζὶ μὲ τὸν στυγνὸ ὀρθολογισμό, ποὺ τείνει νὰ ἀγνοήσει τὸν ἄνθρωπο σὰν σκοπὸ τῆς κοινωνικῆς συμβιώσεως, ἔχουν παραμορφώσει τὸ πολιτιστικὸ πρότυπο τῆς Εὐρώπης. Ἡ πρόκληση τῆς ἐπιβιώσεως τοῦ πολιτισμοῦ μας μπορεῖ νὰ ἀντιμετωπιστεῖ μόνο μὲ τὴν ἀναμόρφωση τῶν θεσμῶν καὶ τὴν ἐπανασύνδεση τοῦ ὀρθολογισμοῦ μὲ τὸν συναισθηματισμό, τοῦ Ἀπόλλωνα μὲ τὸν Διόνυσο. Εἶναι καιρὸς ὁ Εὐρωπαῖος Φάουστ νὰ ἐπιχειρήσει νέο ταξίδι στὴν χώρα τοῦ μέτρου καὶ τῆς ἰσορροπίας, γιὰ νὰ γεννήσει ξανὰ τὸν Εὐφορίωνα. Ἡ Εὐρώπη, ποὺ γέννησε ὅλες τὶς ἰδέες, εἶναι καὶ ἡ μόνη ποὺ μπορεῖ νὰ τὶς ἀνανεώσει καὶ νὰ τὶς ἐξανθρωπίσει καὶ πάλι. Φθάνει νὰ μὴ θέτουμε σὰν πρωταρχικὸ σκοπὸ τῆς ἑνώσεως τῆς Εὐρώπης τὴν ὑλικὴ εὐημερία.

Ἀλλὰ ἐξίσου θεμελιώδης γιὰ τὴν ἐπιβίωση τῆς Εὐρώπης εἶναι ἡ σταδιακὴ οἰκονομική της ἑνοποίηση, ποὺ θὰ ἐξασφαλίσει τὴν ἀξιοποίηση ἑνὸς τεραστίου δυναμικοῦ φυσικῶν καὶ ἀνθρωπίνων πόρων, θὰ ὀργανώσει τὴν οἰκονομία γύρω ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο, ἀντὶ τὸν ἄνθρωπο γύρω ἀπὸ τὴν οἰκονομία. Θὰ πραγματοποιήσει τὴν ἰδέα τῆς πολυδιάστατης ἀναπτύξεως καὶ θὰ προαγάγει τὴν ποιότητα τῆς ζωῆς, ἐνῷ παράλληλα θὰ ὑπηρετήσει σὲ διεθνὴ κλίμακα τὴν ἰδέα τῆς οἰκονομικῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς προαγωγῆς τῶν λιγότερο ἀνεπτυγμένων χωρῶν. Ὁ ἀπομονωτισμός, τὰ δασμολογικὰ τείχη καὶ ἡ ἀνέφικτη αὐτάρκεια εἶναι ἱστορικὰ ξεπερασμένα στάδια οἰκονομικῆς καὶ πολιτικῆς δράσεως καὶ ἀποτελοῦν παθητικὴ ἀντιμετώπιση τῶν γεγονότων. Τὰ σύγχρονα προβλήματα τῆς Εὐρώπης καὶ συνεπῶς καί τῆς ἀνθρωπότητος προϋποθέτουν τὴν λογικὴ μεγαλυτέρου χώρου καὶ μεγαλυτέρων ἀριθμῶν, γιὰ νὰ βροῦν τὴν ὀρθὴ λύση τους. Ἡ ἀντιμετώπιση τῶν δυσχερειῶν δὲν θὰ ἐπιτευχθεῖ μὲ τὸν ἀνταγωνιστικὸ ἀπομονωτισμό, ἀλλὰ ἀντίθετα μὲ τὴν ἐπιτάχυνση τῶν διαδικασιῶν τῆς ἑνοποιήσεως.

Κυρίες καὶ κύριοι,
Μὲ ὅσα σᾶς εἶπα, προσπάθησα νὰ δώσω τὴν εἰκόνα ποὺ ἒχω γιὰ τὴν Εὐρώπη τοῦ μέλλοντος. Εἰκόνα ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ ἀποτελέσει κατὰ τὴν γνώμη μου τὸ ἰδανικό της νέας γενιᾶς. Γνωρίζω τὶς δυσχέρειες, οὐσιαστικὲς καὶ διαδικαστικές. Ὅπως γνωρίζω καὶ τὰ πολιτικά, οἰκονομικὰ καὶ κοινωνικὰ προβλήματα ποὺ ἀντιμετωπίζει σήμερα ἡ Εὐρώπη. Πιστεύω ὅμως ὅτι τὰ προβλήματα αὐτὰ ὄχι μόνο δὲν δικαιολογοῦν τὴν καθυστέρηση τῆς ἑνοποιήσεως τῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ ἐπιβάλλουν τὴν ἐπιτάχυνσή της. Γιατί ἡ λύση τους δὲν μπορεῖ νὰ πραγματοποιηθεῖ παρὰ μονάχα στὸ εὐρύτερο πλαίσιο μιᾶς ἑνωμένης Εὐρώπης.

Γνωρίζω ἐπίσης ὅτι τὸν τελευταῖο καιρὸ παρατηρεῖται μιὰ ἄμβλυνση τοῦ ἐνδιαφέροντος γιὰ τὴν ἕνωση τῆς Εὐρώπης. Καὶ αὐτὸ γιατί μερικοὶ ἄνθρωποι ἀποδίδουν τὰ προβλήματα ποὺ ἀντιμετωπίζουν σήμερα στοὺς ἰσχύοντας ἤδη εὐρωπαϊκοὺς θεσμούς. Δὲν ἀντιλαμβάνονται ὅμως ὅτι χωρὶς τοὺς στοιχειώδεις αὐτοὺς θεσμοὺς ἡ κατάσταση τῆς Εὐρώπης θὰ ἦταν πολὺ χειρότερη. Ὅπως δὲν ἀντιλαμβάνονται ὅτι μόνο ἡ ὁλοκλήρωση τῶν θεσμῶν αὐτῶν θὰ δώσει λύση στὰ προβλήματά τους, ὑλικὰ καὶ ἠθικά. Ἀλλὰ καὶ γιατὶ αὐτὴ ἡ ψυχολογία τροφοδοτεῖται κατὰ τρόπο ἔντεχνο καὶ ἀπὸ δυνάμεις ποὺ προτιμοῦν τὴν Εὐρώπη κατακερματισμένη καὶ εὐάλωτη.

Πάντως, παρὰ τὴν βραδύτητα μὲ τὴν ὁποία συντελεῖται ἡ ἑνοποίηση τῆς Εὐρώπης, ἐσημειώθησαν τελευταῖα ὁρισμένα ἐνθαρρυντικὰ βήματα, ὅπως οἱ ἐπικείμενες ἐκλογὲς γιὰ τὸ Εὐρωπαϊκὸ Κοινοβούλιο καὶ τὸ ἑνιαῖο εὐρωπαϊκὸ νομισματικὸ σύστημα. Βήματα ποὺ ἀποδεικνύουν ὅτι ἡ βούληση γιὰ τὴν ἑνοποίηση τῆς Εὐρώπης παραμένει σταθερά. Ἡ βούληση ὅμως αὐτὴ θὰ πρέπει νὰ προσλάβει συγκεκριμένη καὶ ὁριστικὴ μορφή, γιὰ νὰ κερδηθεῖ ὁ χρόνος ποὺ ἀπωλέσθη. Ἂν δεχθοῦμε ὅτι ἡ ἐπάνοδος στὴν προτέρα κατάσταση εἶναι ἀδιανόητη, δὲν ἔχομε παρὰ νὰ προχωρήσουμε μὲ ἀποφασιστικότητα καὶ θάρρος. Ἡ στασιμότης εἶναι ἡ χειρότερη λύση. Ἂν λύσουμε τὸ βασικὸ πρόβλημα τῆς μορφῆς ποὺ θὰ δώσουμε στὴν Εὐρώπη τοῦ μέλλοντος, οἱ διαδικασίες γιὰ τὴν πραγματοποίησή της θὰ ἁπλουστευθοῦν αὐτόματα. Καὶ σὲ αὐτὴ τὴν προσπάθεια ὁ ἑλληνικὸς λαὸς διεκδικεῖ τὴν τιμὴ καὶ τὴν εὐθύνη νὰ μετάσχει.

Ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ σήμερα ἀποδέχεται ὁριστικὰ τὴν ἱστορικὴ πρόκληση καὶ τὴν εὐρωπαϊκή της μοίρα. Διατηρώντας τὴν ἐθνική μας ταυτότητα, ἔχομε ἐμπιστοσύνη καὶ στὴν Εὐρώπη καὶ στὴν Ἑλλάδα. Ἔχομε τὴν ἀπόφαση νὰ εἴμαστε ὅλοι Εὐρωπαῖοι, ὅπως θὰ ἔλεγε ὁ Τσώρτσιλ, καὶ ὅλοι Ἕλληνες, ὅπως θὰ ἔλεγε ὁ Σέλεϋ. Γιατί, ὅπως ἔγραψε ὁ Ἰσοκράτης, Ἕλληνες δὲν εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ γεννήθηκαν στὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ ὅλοι ἐκεῖνοι ποὺ υἱοθέτησαν τὸ πνεῦμα τὸ κλασικό.

Related articles

1 Αυγούστου 2020: Τα γεγονότα σαν σήμερα

Γεγονότα 1492 Οι Εβραίοι εκδιώκονται από την Ισπανία, με διάταγμα των βασιλέων Φερδινάνδου και Ισαβέλλας. 1774 Ο Άγγλος θεολόγος, φιλόσοφος, χημικός και πολιτικός επιστήμονας Τζόζεφ Πρίστλεϊ απομονώνει το στοιχείο του οξυγόνου από τον αέρα. 1831 Εμφύλιος σπαραγμός στην Ελλάδα. Ο Ανδρέας Μιαούλης καταστρέφει την ελληνική κορβέτα «Ύδρα» και τη φρεγάτα «Ελλάς». 1909 Ο Κωστής Παλαμάς […]

19 Σεπτεμβρίου-Σαν Σήμερα

Γεγονότα 335 – Ο Δαλμάτιος ανέρχεται στο βαθμό του καίσαρα από τον θείο του, αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Α΄. 634 – Οι Άραβες με επικεφαλής τον Χαλίντ ιμπν Ουαλίντ καταλαμβάνουν τη Δαμασκό από τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. 1356 – Μάχη του Πουατιέ: Ο αγγλικός στρατός υπό την αρχηγία του Εδουάρδου του Γούντστοκ νικά το γαλλικό στρατό και αιχμαλωτίζει […]

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *