fbpx
14 °C Athens, GR
22 Ιανουαρίου 2021

Aλέκος Φασιανός, ο εγκωμιαστής των ονείρων του δρόμου στο «Περιοδικό» του «Ε.Κ.»

Μεγάλο βάρος έχει η ευθύνη που επωμίστηκα, να πάρω συνέντευξη από έναν από τους τελευταίους Ελληνες ζωγράφους που αποτελούν πολιτιστικό κεφάλαιο της χώρας μας. Τα άπειρα λόγια, βιβλία κριτικές και ύμνοι που έχουν γραφτεί γι’ αυτόν και ακόμα γράφονται, δυσχεραίνουν τη θέση κάθε ενσυνείδητου δημοσιογράφου, που έχει να αντιμετωπίσει ενα δημιουργό, που αφ’ ενός θεωρεί τις συνεντεύξεις κουραστικές επαναλήψεις και αφ’ ετέρου, τα έργα του είναι διαποτισμένα από την ισορροπία, που προσδιόρισε το ελληνικό θαύμα και το ανθρωπολογικό σύστημα, που το υποστηρίζει.

Τα συνηθισμένα λόγια δεν αρκούν για να κάνεις μια εισαγωγή στον Αλέκο Φασιανό, που 85 ετών σήμερα, μέσα από την απόλυτα δομημένη εθνική ζωγραφική του συνείδηση, συνεχίζει να παρακινεί τον σύγχρονο Ελληνα, να πορεύεται με «τοπικό φρόνημα». Μια συνείδηση επτασφράγιστη με τις πολύχρωμες πινελιές του, μέσα στους αμέριμνους δρόμους και τα ζεστά καλοκαιρινά απομεσήμερα, μέσα στους καθημερινούς ανθρώπους και τις απλοϊκές τους χαρές, μιας βόλτας με ένα ποδήλατο, ή μιας βαρκάδας στο Αιγαίο, η ενός παράθυρου ανοιχτού με θέα την ελευθερία των περιστεριών, που θαρρείς και φτερουγίζουν ολοζώντανα. Εργα χωρίς καμία επιτήδευση, καμία σκοπιμότητα, παρά μόνο φορτισμένα από την αναζήτηση του ιδανικού της ευτυχίας, επινόηση της αρχαίας ελληνικής διάνοιας, που ο Αλέκος Φασιανός προσάρμοσε τόσο εξευγενισμένα, σε ανέμελες ογκώδεις φιγούρες, που χαίρονται να περπατούν μια χειμωνιάτικη Κυριακή του ’60, στα δρομάκια της Πλάκας ή σε ένα ηλιόλουστο ανάμεσα στα βουνά χωριουδάκι. Ενας ηθογραφικός δημιουργός με λαϊκά στοιχεία, βγαλμένα από τα βιώματά του, τότε που προνομιούχος με παππού ιερέα, έπαιζε στο προαύλιο της εκκλησίας των Αγίων Αποστόλων στην Πλάκα και έτρεχε μέσα στο ιερό, νομίζοντας πως παίζει παρέα με τον Θεό, τότε που συναλλάσσονταν πνευματικά, με όλους τους δημιουργούς, τον Γκάτσο, τον Εμπειρίκο, τον Τσαρούχη, τον Μόραλη, τον Καρούζο και τόσους άλλους, που σαν από θεϊκή επιταγή, έπλασαν μια Ελλάδα, που θέλουμε απεγνωσμένα να συνεχίσει να υπάρχει.

Εθνικός Κήρυξ

Ο Aλέκος Φασιανός.

Αυτός ο ζωγράφος, που κουβαλάει μέσα του την παράδοση της καθημερινότητας του λαού, ο αποξενωμενος και τόσο οικείος συνάμα, που δεν του αρέσουν τα «πολλά πολλά», εκμυστηρεύεται τα μυστικά του μόνο στους «διαβάτες της ζωής», που διαπερνούν μέσα από τα παράθυρα της ματιάς, την φαντασία του. Είναι οι μόνοι, που μπορούν να αποκρυπτογραφήσουν την ψυχή του, κουνώντας τα πολύχρωμα φουλάρια τους, μέσα από τις εύθραυστες χρυσές ηλιαχτίδες, που αντανακλούν πάνω τους.

Κύριε Φασιανέ, η ελευθερία είναι μια ανάγκη σας που επισημαίνετε συνεχώς. Πόσο ελεύθερος νιώθετε εν μέσω μιας πανδημίας, που εχει εξουθενώσει την ανθρωπότητα;

…Ακριβώς, αφού πώς θα μπορούσε ένας δημιουργός να είναι αυθεντικός – με προσωπική έκφραση, αν δεν είναι ελεύθερος να σκέπτεται,να εκφράζεται,να υλοποιεί τις ιδέες του;

Υπάρχει όμως διάκριση μεταξύ πνευματικής ή ψυχολογικής ή ατομικής ή κοινωνικής ελευθερίας. Η ελευθερία του ενός σταματά εκεί που αρχίζει το δικαίωμα του άλλου. Ελευθερία είναι δικαίωμα, αλλά και υποχρέωση. Δεν αισθάνομαι ανελευθερία με το να προστατεύω τη ζωή μου και του συνανθρώπου μου, αλλά κάνω υπομονή ως προς τον αυτοπεριορισμό, ώστε να ξεπεραστεί αυτή η κρίση. Εχω την ικανότητα να «δημιουργώ»τον κόσμο μου με τις σκέψεις, τον χώρο μου, τη ζωγραφική μου. Κάποτε με ρώτησαν γιατί δεν επιλέγω ένα δωμάτιο με θέα για ατελιέ μου.Απάντησα ότι δεν το χρειάζομαι. Εχω τη θέα μέσα μου.

Εθνικός Κήρυξ

Πώς θα ζωγραφίζατε την πραγματικότητα που βιώνετε σήμερα. Θα την κάνατε πολύχρωμη, όπως συνηθίζετε πάντα στα έργα σας;

Δεν είμαι από τους ζωγράφους που ζωγραφίζουν σύμφωνα με τα εκάστοτε ιστορικά, πολιτικά ή άλλα γεγονότα. Ακόμα και όταν μου ζητήθηκε να ζωγραφίσω κάτι τέτοιο, το έκανα πάντα με γνώμονα το δικό μου ύφος, τη δική μου αλήθεια. Η αλήθεια αυτή είναι ο άνθρωπος νικητής, ο ήρωας της ζωής, η δύναμη της θέλησης, η νίκη της ζωής. Αρα ναι! δεν θα άλλαζα ποτέ τα χρώματα της «ζωής». Επιθυμώ να βλέπω τους θεατές των έργων μου να χαμογελούν,να μη χάνουν την πίστη τους.

Τι πρέπει να κάνει ο λαϊκός, ο απλός άνθρωπος, αυτός που ζωγραφίζετε, για να αντιμετωπίσει τη σημερινή κατάσταση που τον έχει ξεπεράσει, όταν και η πράξη της αντίστασης σήμερα ακυρώνεται με την παγκοσμιοποίηση;

Ο απλός άνθρωπος,ο κάθε άνθρωπος ισορροπεί μέσα στο πλαίσιο των αξιών του, των αρχών των βιωμάτων του, έχοντας πάντα την ικανότητα της προσαρμοστικότητας, της εξέλιξης και κάθε είδους προόδου.

Με το χτες από τότε που το θυμάστε, ποια σχέση έχει η σημερινή Ελλάδα;

Εθνικός Κήρυξ

Οι διαφορές είναι εξωτερικές. Εννοώ ότι οι άνθρωποι είναι πάντα οι ίδιοι. Μπορεί να ντύνονται με άλλα ρούχα, μπορεί τα ήθη να χαλαρώνουν, ο τρόπος ζωής, η δομή της οικογένειας, αλλά πάντα με τον ίδιο τρόπο αντιδρούν, τα ίδια πράγματα τους δίνουν χαρά, προσωπική υπερηφάνεια και δικαίωση. Δεν πιστεύω ότι χάλασε ή διεφθάρη ο Ελληνας.

Σε όλες τις εποχές τα ίδια συνέβαιναν.

Υπάρχουν και υπήρχαν οι άριστοι, οι φιλόπατρεις, οι έντιμοι, οι καλοί οικογενειάρχες και δάσκαλοι, οι εργατικοί, οι φιλόξενοι, οι φιλότιμοι αλλά και όλα τα αντίθετα αυτών. Το ότι οι παραδόσεις μας μετά δυσκολίας διατηρούνται, το ότι η γλώσσα μας έχει φτωχύνει, το ότι τα ραδιόφωνα παίζουν κυρίως ξενόγλωσσα τραγούδια είναι γνωστά. Πιστεύω όμως στον τόπο. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα τα ίδια βουναλάκια βλέπουμε, η ίδια θαλασσινή αύρα μας χαϊδεύει το πρόσωπο, τα ίδια φυτά φύονται, ο ίδιος ήλιος ανατέλλει με τα υπέροχα χρώματα. Αυτά διαμορφώνουν και τον χαρακτήρα μας.

Το λαογραφικό στοιχείο είναι πολύ έντονο στη δουλειά σας. Υπάρχουν ζωγράφοι που ακολουθούν τη δική σας τεχνοτροπία, σήμερα;

Ηθογραφία θα το έλεγα παρά λαογραφικό στοιχείο. Η ζωγραφική μου είναι ανθρωποκεντρική. Με ενδιαφέρει ο άνθρωπος, οι ιστορίες του, οι σχέσεις του και συνήθειές του. Μέσα σε κάποιες ανθρώπινες ιστορίες βέβαια, κάποιες φορές μπορείτε να παρατηρήσετε και λαογραφικά στοιχεία, που αφορούν ήθη, έθιμα ή τη θρησκεία του λαού μας.

Μου έχουν δείξει έργα ζωγράφων, λέγοντάς μου ότι έχουν εμπνευστεί από το έργο μου. Αυτό δεν είναι κακό, αρκεί ο κάθε επόμενος ζωγράφος να βάζει και κάτι δικό του …νέο, που πηγάζει από τον ίδιο. Παρθενογένεση στην τέχνη δεν υπάρχει! Το σημαντικό είναι να προσθέσεις κάτι, να έχεις ταυτότητα. Τότε ναι, έφερες κάτι νέο.

Εθνικός Κήρυξ

Οι κλασικοί καλλιτέχνες είχαν έναν κόσμο να εκφράσουν και το έκαναν εκπροσωπώντας τα αντικείμενα σε αυτόν τον κόσμο. Γιατί ο σύγχρονος καλλιτέχνης δεν κάνει το ίδιο πράγμα;

Η Τέχνη είναι ελεύθερη έκφραση. Καμμιά φορά ο καλλιτέχνης χάνει τον εαυτό του φοβούμενος να μην φανεί διαφορετικός, δηλαδή εκτός των εικαστικών ρευμάτων της εποχής.

Η αφαίρεση ήρθε, όταν οι καλλιτέχνες σκέφτηκαν, ότι όλα είχαν ειπωθεί από τους προηγούμενους. Εφτασαν στην άρνηση και η επανάσταση ήταν ότι ακόμα και το τίποτα μπορεί να γίνει έκφραση. Το είδαν σαν απελευθέρωση. Από τότε μέχρι σήμερα ακολούθησαν πολλοί. Ας το κάνουν, αν το πιστεύουν, αν έχουν κάτι να πουν, αν κατορθώνουν να επικοινωνούν με το κοινό.

Τι έχετε να πείτε για τους «σημαντικούς» και τους «ασήμαντους» που γνωρίσατε στη ζωή σας. Ποιους νιώσατε πιο κοντά στη δικη σας ψυχοσύνθεση;

Ανθρωποι είναι όλοι. Κάποιοι έχουν καταφέρει μεγάλα επιτεύγματα. Τους συγχαίρω! Κάποιοι άλλοι μας διδάσκουν με τη σοφία τους, με ένα λόγο, μια πράξη. Με αγγίζουν και αυτοί οι καθημερινοί άνθρωποι. Κάποτε βρισκόμουν σε μια διασταύρωση περιμένοντας στο φανάρι. Ξαφνικά, μέσα από ένα μεγάλο φορτηγό ακούω κάποιον να μου φωνάζει: Είσαι ο Φασιανός. Κοίταξέ με. Μοιάζω με τις φιγούρες που ζωγραφίζεις. Μου αρέσουν πολύ!

Μου έχουν συμβεί τέτοια περιστατικά. Αγαπώ τον αυθορμητισμό τους.

Τι εικόνα έχετε για την Αμερική; Ποια είναι τα καλά και τα κακά της.

Στην Αμερική εγκαταστάθηκαν άνθρωποι από κάθε πλευρά της Γης, με σκοπό να δημιουργηθούν, να προοδεύσουν, να παλέψουν γι’ αυτό. Κάτι παρόμοιο έζησα στο Παρίσι, όπου κατοικούσα για πολλά χρόνια. Πολυπολιτισμικότητα στη μεγαλούπολη. Η διαφορά είναι ότι στην Αμερική γράφτηκε και η ιστορία ενός νέου έθνους, το οποίο έφερε πολλές καινοτομίες σε πολλά επίπεδα. Δεν μπορώ να μπω στην κουβέντα των υπέρ και κατά ενός τόπου, έστω και αν πρόκειται για την Αμερική,αφού πιστεύω ότι ο «εις»,ο καθένας έχει τη δυνατότητα να κάνει τη διαφορά.

Εθνικός Κήρυξ

Εχετε εμπειρία από την Ομογένεια;

Το 1971 ήρθα σε επαφή με την Ομογένεια πρώτη φορά, επ’ ευκαιρία μιας έκθεσής μου στη Νέα Υόρκη, την οποία είχε επιμεληθεί ο σπουδαίος Leo Castelli. Ηρθαν τότε και Ελληνες ομογενείς στα εγκαίνια, αλλά και τις επόμενες ημέρες. Ανθρωποι αξιοπρεπείς, δημιουργικοί. Μιλούσαν για την αγάπη τους και τη νοσταλγία για την πατρίδα, προσπαθούσαν να διατηρήσουν τη θρησκεία, τη γλώσσα, τα ήθη μας. Οι ρίζες τους ήταν γερές. Δεν γνωρίζω αν τα εγγόνια και τα δισέγγονά τους έχουν καταφέρει να είναι και αισθάνονται Ελληνες, θεωρώ όμως, ότι θα διέπονται από πνεύμα ελληνικό.

Πώς και με τι χρώματα θα ζωγραφίζατε τα παράθυρα της ψυχής σας;

Τα χρώματα της ψυχής μου είναι τα χρώματα τα βασικά των έργων μου. Για να επιτύχει το έργο βάζεις όλη τη νόηση, την ενέργεια, την ψυχή σου. Κόκκινο για το πάθος της δημιουργίας, τη δύναμη. Μπλε για την ελληνικότητα, το χρώμα του ουρανού και της θάλασσας, τη γαλήνη, την αρμονία.

Τι θα επιθυμούσατε για τους ανθρώπους;

Γνώση, θάρρος, κατανόηση της φύσης τους.

Εθνικός Κήρυξ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Αλέκος Φασιανός σπούδασε βιολί στο Ωδείο Αθηνών και ζωγραφική στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών το διάστημα 1956-1960 στο εργαστήριο του Γιάννη Μόραλη. Μελέτησε την Αρχαία Ελληνική αγγειογραφία και τη Βυζαντινή εικονογραφία. Παρακολούθησε μαθήματα λιθογραφίας στην Ecole des beaux-arts του Παρισιού, με υποτροφία της γαλλικής κυβέρνησης (1962-1964), κοντά στους Clairin και Dayez. Το 1966 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, ενώ από το 1974 ζει και εργάζεται στο Παρίσι και την Αθήνα. Τα έργα του φιλοξενήθηκαν σε σημαντικούς χώρους της γαλλικής πρωτεύουσας, όπως το Κέντρο Πομπιντού και η Γκαλερί του Ιόλα, ενώ του δόθηκε η ευκαιρία να εικονογραφήσει ποίηση μεγάλων δημιουργών, όπως του Απολινέρ και του Αραγκόν. Από το 1959, χρονιά της πρώτης ατομικής του παρουσίασης στην Αθήνα, έχει πραγματοποιήσει περισσότερες από ογδόντα ατομικές εκθέσεις σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Παρίσι, Μόναχο, Τόκυο, Αμβούργο, Ζυρίχη, Μιλάνο, Βηρυτό, Στοκχόλμη, Λονδίνο, Μελβούρνη, Αγία Πετρούπολη και αλλού. Συμμετείχε επανειλημμένα σε ομαδικές εκθέσεις και γνωστές διεθνείς διοργανώσεις ανά την υφήλιο.Ο Αλέκος Φασιανός ασχολήθηκε επίσης με τη χαρακτική, τον σχεδιασμό αφισών, καθώς και τη σκηνογραφία, συνεργαζόμενος κυρίως με το Εθνικό Θέατρο Αθηνών («Αμερική» του Κάφκα σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολωμού, 1975, «Ελένη» του Ευριπίδη, 1976, «Ορνιθες» και «Λυσιστράτη» του Αριστοφάνη, 1978 κ.ά. Εχει πάρει πολλά βραβεία ενώ τιμήθηκε από το γαλλικό κράτος με την υψηλότερη διάκριση της Γαλλικής Δημοκρατίας σαν «Αξιωματικός της Λεγεώνας της Τιμής» (The Order of the Legion of Honor), από την Ακαδημία Αθηνών.

«Είναι φανταστικό και σημειολογικό που ο μεγαλύτερος ζωγράφος της εποχής μας, ο Αλέκος Φασιανός, γεννήθηκε στην Ελλάδα…» Philippe Caloni

Εθνικός Κήρυξ

Ο Αλέκος Φασιανός με την σύζυγό του Μαρίζα Φασιανού στην παρασημοφόρησή του με το legion d’honneur το 2013.

Εθνικός Κήρυξ

Ο Α. Φασιανός με τα παιδιά του Νίκο και Βικτώρια Φασιανού

Εθνικός Κήρυξ

Mε τον Jacques Lang υπουργό Πολιτισμού και την σύζυγό του Μαρίζα Φασιανού.

Εθνικός Κήρυξ

Tιμητική εκδήλωση και ανάθεση της αφίσας από τη γαλλική κυβέρνηση για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Albert Camus.

Εθνικός Κήρυξ

Εθνικός Κήρυξ

Η παρασημοφόρησή του απο τον πρόεδρο Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο το 1999 στην Ακαδημία Αθηνών.

Εθνικός Κήρυξ

Εθνικός Κήρυξ

Ο Α. Φασιανός με τον Jaques Lacarriere, συγγραφέα και λάτρη της Ελλάδας.

Εθνικός Κήρυξ

Ο Α. Φασιανός με τον Κ. Γαβρά, τον διασημο Ελληνα σκηνοθέτη το 1989.

Εθνικός Κήρυξ

Με τον Γάλλο ποιητή Louis Aragon, τo 1982 όταν έγινε και η εικονογράφηση του βιβλίου του «Le boite».

Εθνικός Κήρυξ

Ο Α. Φασιανός με τον σκηνοθέτη Μ. Κακογιάννη, το 1973.

Εθνικός Κήρυξ
Πηγή: ekirikas.com

Related articles

Γιώργος Καρανίκας Τα μικρά καταστήματα πρέπει να ανοίξουν άμεσα

Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ Γιώργος Καρανίκας με επιστολή που απέστειλε στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και κοινοποίησε στους αρμόδιους Υπουργούς Άδωνη Γεωργιάδη και Νίκο Παπαθανάση αναφέρει ότι είναι απαραίτητο να ανοίξουν τα μικρά καταστήματα πρώτα γιατί οι έμποροι βρίσκονται σε τραγική κατάσταση Συγκεκριμένα η επιστολή αναφέρει : «Ο εμπορικός κόσμος είναι σάρξ εκ της σαρκός της […]

Πολυτεχνείο – Εκπρόσωπος ΕΛ.ΑΣ.: Θα υπάρξουν διευκρινίσεις για την απαγόρευση συναθροίσεων

“Από την πρώτη στιγμή είπαμε ότι η βάση και η λογική αυτής της απόφασης ήταν λόγω της πανδημίας, λόγω αυτής της πρωτόγνωρης κατάστασης που αντιμετωπίζουμε. Δεν μπορεί να φύγει από το μυαλό κανενός Έλληνα το χθεσινό νούμερο, ότι 71 συμπολίτες μας έφυγαν από τη ζωή. Εδώ δεν χωράει τίποτε άλλο. Η συλλογική μνήμη για τα […]

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *