App Icon

Ελπίζω, Φοβάμαι, δεν είμαι Ελεύθερη

Γράφει η Τασσώ Γαΐλα.

Και , ναι, αυτό με αντιπροσωπεύει πλήρως αυτό το τελευταίο διάστημα με τις εφιαλτικές –αμφισβητούμενες-αντικρουόμενες και ασαφείς αναρτήσεις στα επίσημα ΜΜΕ σχετικά με τις εξελίξεις και τα εμβόλια της  covid-19. 

Συζητώντας εχτές με εξαίρετο καθηγητή και συγγραφέα μου είπε ότι βρίσκετε σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση γιατί στις 20 του μήνα θα κάνει το εμβόλιο και μόλις είχε διαβάσει ανάρτηση για την προσωρινή  διακοπή χορήγησης του…

Δεν είναι ο μόνος. Αμφισβήτηση, ανασφάλεια, αμφιβολίες προκαλούν σε όλους μας οι σχετικές αναρτήσεις. Ελπίζουμε να σταματήσει η πανδημία ή να μη κάνουμε εμβόλιο, φοβόμαστε για το αύριο, δεν είμαστε ελεύθεροι εφόσον η ζωή μας κυριολεκτικά εξαρτάται από τις εξελίξεις γύρω από την πανδημία.

Και πως αποκτάς την Ελευθερία σου το βασικό αγαθό του βίου σου; Ας δούμε τι λέει ο Κύπριος φιλόσοφος Δημώναξ ο πρώτος που συνδέει την ελευθερία με την απαλλαγή από τον φόβο και την ελπίδα:

<Εκείνον θεωρώ ελεύθερο: Όποιον δεν ελπίζει τίποτα και δεν φοβάται τίποτα>.

{Ο Δημώναξ αρχαίος φιλόσοφος που ήκμασε τον 2ο αιώνα ήταν Κύπριος στην καταγωγή. Η οικογένεια του ήταν εύπορη αλλά ο ίδιος επέλεξε να ζει σαν κυνικός και ασκητής. Θαύμαζε τον Σωκράτη και σύμφωνα με την διδασκαλία του τα μόνα αγαθά της ζωής είναι η αυτάρκεια, η απαλλαγή από το φόβου και της ελπίδας, καθώς και η γαλήνη της ψυχής}. 

Αυτή νομίζω είναι η ‘απάντηση’ στους φόβους όλων μας…

{Ο κυνικός φιλόσοφος  Δημώναξ έζησε περί τα 100 χρόνια και όταν αισθάνθηκε το πολύ βαθύ γήρας του πέθανε, εκούσια αρνούμενος να λάβει τροφή, δηλαδή αυτοκτόνησε.

Όπως ακριβώς ανέφερε ο Λουκιανός στο έργο του  ‘Δημώνακτος βίος’, 19-20 :”Mόνον εδαίμονα φη τν λεύθερον, κενον νομίζω τν μήτε λπίζοντά τι μήτε δεδιότα” (μετάφραση:”Ο αληθινά ευτυχισμένος είναι ο ελεύθερος. Μιλώ για εκείνον που μήτε ελπίζει μήτε φοβάται τίποτα”)}…. 

Ένα ρητό που η ιστορία της πατρότητας του λοιπόν… πάει πολύ πίσω και συγκεκριμένα στο 2ο αιώνα μ.Χ όταν ο κυνικός φιλόσοφος Δημώναξ από την Κύπρο με αυτό ήθελε να αποτυπώσει τον πυρήνα της κυνηκικής του φιλοσοφίας  πως η ανθρώπινη ευτυχία μπορεί να επιτευχθεί μέσα από την άρνηση των κοινωνικών συμβάσεων, που καταδυναστεύουν τον άνθρωπο…

Η λύση όλων των ερωτημάτων μας συναντάται στα φιλοσοφικά κείμενα αλλά εφόσον αναφέρθηκα στο απόφθεγμα του Δημώνακτος μπαίνω στον ‘πειρασμό’ να αναφερθώ και στην μετά 20 αιώνες …αντιγραφή του.

<Δεν ελπίζω τίποτα.

Δεν φοβούμαι τίποτα.

Είμαι λέφτερος>.

Απόφθεγμα που ο Νίκος Καζαντζάκης έβαλε να γραφεί στον τάφο του, σαν δικό του , μία από τις γνωστότερες -ίσως- φράσεις της ελληνικής συγγραφικής πραγματείας.

Χιλιοειπωμένη φράση  που ταυτίστηκε τόσο πολύ με τον Κρητικό συγγραφέα, που οι περισσότεροι από εμάς θα λέγαμε πως πρώτος  αυτός την αποτύπωσε με την πένα του στο χαρτί.

Κι όμως δεν είναι έτσι…

{Ο Νίκος Καζαντζάκης (1883-1957) ήταν Έλληνας συγγραφέας, δημοσιογράφος, πολιτικός, μουσικός, ποιητής και φιλόσοφος, με πλούσιο λογοτεχνικό, ποιητικό και μεταφραστικό έργο. Αναγνωρίζεται ως ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες λογοτέχνες και ως ο περισσότερο μεταφρασμένος παγκοσμίως}. 

Την απάντηση λοιπόν, σε όσα μας ταλανίζουν σήμερα τη δίνει η  μελέτη της φιλοσοφίας, το πώς δηλαδή θα γίνουμε ευτυχισμένοι , μέγα ζητούμενο όχι μόνο των ημερών μας.Απάντηση: μόνο εάν είμαστε ελεύθεροι. Κι αν αρχίσουμε από τη ρήση του Περικλή στον Επιτάφιο, θα δούμε πως εγκωμιάζοντας το πολίτευμα τής Αθήνας, θα ισχυριστεί λέγοντας: “Εὐδαίμον τό ἐλεύθερον…” .Θα διαπιστώσουμε λοιπόν πως η ευδαιμονία είναι απόρροια  τής ελευθερίας. Και ελευθερία, ουσιαστικά, σημαίνει πρώτα απελευθέρωση τής σκέψης. Επομένως, βασική ελευθερία τού ανθρώπου είναι αυτή της σκέψης, της βούλησης,του λόγου και κατόπιν της ενσυνείδητης  δράσης. Ο άνθρωπος για να αποκτήσει κριτική σκέψη, είναι ανάγκη πρώτα να απαλλαγεί από διάφορες ιδεολογικές εμμονές που προϋποθέτουν δογματικό τρόπο σκέψης και οδηγούν σε τεχνητή αναγκαιότητα…

Κλείνω το σημερινό μου άρθρο με μια ακόμη ρήση του φιλοσόφου Δημώνακτος:

<Πειρώ ποιείν τας μεν έχθρας ολιγοχρονίους, τας δε φιλίας πολυχρονίους>.

(=Προσπαθώ να κάνω τις έχθρες να κρατούν λίγο χρόνο και τις φιλίες πολύ χρόνο).

 

διάβασε και αυτό  Μεγάλη Τεσσαρακοστή: ένα εκούσιο «lockdown» I του π. Αντωνίου Χρήστου

Τασσώ Γαΐλα.

Αρθρογράφος-Ερευνήτρια..

Facebook Comments Box

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Recommended
Του executive chef Παναγιώτη Παπαδάκη. Υλικά Ζύμης . 1/2 κιλό…
Cresta Posts Box by CP
Content | Menu | Access panel