Σύγχρονα Οράματα … Αρχαίων μνημείων της Ελλάδας

kalitheapress gr

Μακριά από την πόλη και το λιμάνι της Αίγινας, στη βορειοανατολική πλευρά του νησιού, σε ένα ύψωμα όπου λατρευόταν μία προδωρική θεότητα, οι Αιγινήτες ανήγειραν τον πρώτο λίθινο ναό, γύρω στο 570 π.Χ., για τη λατρεία της θεότητας Αφαίας.Ο Ναός της Αφαίας είναι ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα, που μπορεί κανείς να δει στο νησί της Αίγινας. Έχει χτιστεί πάνω σε λόφο 160 μ, περιτριγυρίζεται από πεύκα και ξεχωρίζει για τη μοναδική ενέργειά του.

Από τους Προϊστορικούς κιόλας χρόνους (1300 π.Χ.) αποτελούσε έναν μοναδικό τόπο λατρείας. Το ιερό του όμως ήκμασε κατά τους Αρχαϊκούς Χρόνους, όταν οικοδομήθηκαν στην ίδια θέση τρεις ναοί με τον τελευταίο στη σειρά να διατηρείται μέχρι σήμερα.

kalitheapress gr

Πού βρίσκεται

Ο Ναός είναι τοποθετημένος σε απόσταση 15 χλμ. από την πρωτεύουσα της Αίγινας (2 χλμ ανατολικά του Μεσαγρού) και χτίστηκε το 500- 490 π.Χ. πάνω σε προηγούμενο ναό, ο οποίος υπέστη καταστροφές έπειτα από πυρκαγιά γύρω στο 510 π.Χ. Οι Αιγινήτες λοιπόν αποφάσισαν να τον γκρεμίσουν- διατηρώντας όμως την πύλη και τον μεγάλο βωμό- και να ξανακτίσουν έναν καινούργιο που θα απεικονίζει τα γλυπτά της «Αιγινήτικης» Σχολής. Ο νέος ναός πήρε την τελική του μορφή το 500 π.Χ. και αποτελεί ένα εξαιρετικό δείγμα αρχαϊκής αρχιτεκτονικής.

Ο Ικτίνος και ο Καλλικράτης λέγεται ότι στηρίχθηκαν σε αυτό το πρότυπο ναού, προκειμένου να σχεδιάσουν αργότερα τον Παρθενώνα.

kalitheapress gr

Η αρχιτεκτονική του Ναού της Αφαίας

Ο συγκεκριμένος ναός είναι δωρικός περίπτερος, κατασκευασμένος από τοπικό πωρόλιθο (το υλικό των αετωμάτων είναι παριανό μάρμαρο) και αποτελεί τομή για την αρχαία ελληνική αρχιτεκτονική, αφού εγκαταλείπονται οι επιμήκεις αναλογίες των αρχαϊκών ναών. Αντί για 6 κίονες στις στενές και 15 στις μακριές πλευρές του, οι αναλογίες του ναού της Αφαίας πλησιάζουν πολύ τις αναλογίες των κλασικών ναών με 6 κίονες στις στενές πλευρές και 12 κίονες στις μακρές του πλευρές.

Ένα ακόμα στοιχείο της αρχιτεκτονικής, γεωμετρίας, τεχνικής και φυσικής του αφορά στις εξωτερικές κολώνες οι οποίες έχουν μία ελαφριά κλίση προς τα μέσα και στις κολώνες που βρίσκονται στις γωνίες που είναι κάπως πιο παχιές από τις υπόλοιπες. Σήμερα σώζονται 24 από τις 32 κολώνες του.

kalitheapress gr

 

 

Από πού πήρε το όνομά του

Το ιερό ήταν αφιερωμένο στη θεότητα Αφαία. Ο Ναός της Αφαίας αναφέρεται από τον περιηγητή Παυσανία το 2ο μ.Χ. αιώνα, που ταυτίζει την Αφαία με την κρητική θεά Βριτόμαρτις – Δίκτυννα, κόρη του Δία και της Κάρμης. Σύμφωνα με το μύθο, ο Μίνωας, ο βασιλιάς της Κρήτης, ερωτεύθηκε τη Βριτόμαρτη, την κυνηγούσε κι εκείνη για να κρυφτεί έπεσε στη θάλασσα, όπου πιάστηκε στα δίχτυα ψαράδων που την ανέβασαν στο καράβι τους. Και εκεί όμως ένας ναύτης την ερωτεύτηκε και για να γλιτώσει έπεσε στη θάλασσα και βγήκε στο νησί της Αίγινας, από όπου έτυχε να περνάει το καράβι. Η Βριτόμαρτη συνέχισε να ψάχνει να κρυφτεί και τελικά κατέληξε στον απομακρυσμένο αυτό λόφο της Άρτεμης όπου η θεά την εξαφάνισε. Όταν πήγαν να την ψάξουν βρήκαν στη θέση της ένα άγαλμα το οποίο ονόμασαν Αφαία (Αφαία = άφαντη). Στη θέση αυτή οι Αιγινήτες ίδρυσαν ένα ιερό προς τιμήν της και έχτισαν τον περίφημο ναό της Αφαίας – αργότερα η θεά Αφαία ταυτίστηκε με την Αθηνά κι έτσι ο ναός πήρε το όνομα της Αφαίας Αθηνάς.

διάβασε και αυτό  O Χρήστος Νίκου διεκδικεί Οσκαρ με τα "Μήλα"

Τα διάσημα αετώματά του

Ο ναός της Αφαίας ήταν ιδιαίτερα γνωστός από την αρχαιότητα για τα αετώματα, τα οποία κοσμούσαν και τις δύο στενές πλευρές του. Τα γλυπτά των αετωμάτων ήταν πολύχρωμα και είχαν δημιουργηθεί από παριανό μάρμαρο, με θεματολογία παρμένη από τον Τρωικό Πόλεμο, στον οποίο διακρίθηκαν Αιγινήτες πολεμιστές κι απόγονοι του βασιλιά του νησιού Αιακού. Παρούσα και στα δύο αετώματα είναι η Αθηνά, ως η κεντρική μορφή.

Οι Αιγινήτες πρόβαλαν το νησί τους ως πατρίδα του γένους του Αιακού. Κατά τα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ. λοιπόν, περίοδο που η Αίγινα απειλούνταν από τους Αθηναίους, οι Αιγινήτες αποφάσισαν την αλλαγή των αετωμάτων για να τονίσουν την καταγωγή τους από τον Αιακό και φυσικά τα κατορθώματά τους.

Ο Ναός της Αφαίας στα σύγχρονα χρόνια

Το ιερό της Αφαίας δεν διατηρήθηκε για μεγάλο διάστημα. Μετά την αθηναϊκή επιβολή στην Αίγινα από τα μέσα του 5ου αι. π.Χ. το ιερό άρχισε να παρακμάζει και προς το τέλος του 2ου αι. π.Χ. ο χώρος είχε πια εγκαταλειφθεί και έκτοτε σώζεται όπως τον βλέπουμε σήμερα.

Οι πρώτες ανασκαφές πραγματοποιήθηκαν το 1811 από τον αρχιτέκτονα Ch. R. Cockerell και το φίλο του βαρόνο von Hallerstein, που επισκέφθηκαν το χώρο κι ανέσκαψαν τα γλυπτά των αετωμάτων. Στη συνέχεια μετέφεραν τα γλυπτά στην Ιταλία και από εκεί το 1828 κατέληξαν στο Μόναχο, όπου βρίσκονται μέχρι σήμερα και εκτίθενται στη Γλυπτοθήκη του Μονάχου.

Συστηματική ανασκαφή του μνημείου πραγματοποιήθηκε από το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο το 1901, υπό την εποπτεία των Ad. Furtwangler και H. Thiersch αλλά και αργότερα, το 1964-1981, του D. Ohly. Τα έτη 1956-1957 οπότε και έγιναν αναστηλωτικές εργασίες από τον Α. Ορλάνδο και τον Ε. Στίκα.

διάβασε και αυτό  Αποκριάτικες εκδηλώσεις στο Δημοτικο Θέατρο Καλλιθέας

Η ενέργεια του Ναού

Λέγεται ότι ο Ναός της Αφαίας με τον Παρθενώνα και το Ναό του Σουνίου αποτελούν ένα νοητό ισοσκελές τρίγωνο (το ιερό τρίγωνο της αρχαιότητας, που οι αρχαίοι Έλληνες φρόντιζαν να τηρούν όταν πρόκειται για την αρχιτεκτονική και ενέργεια ενός ναού). Όταν η ατμόσφαιρα είναι καθαρή, υπάρχει ορατότητα μεταξύ των τριών αυτών ναών που λέγεται ότι οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν ως μέσο ενημέρωσής τους σε περίπτωση επίθεσης από εχθρό.

Υπήρξε το πρότυπο για το σχεδιασμό του Παρθενώνα

 

kalitheapress gr
Πρόκειται για δωρικό πώρινο πρόστυλο οικοδόμημα που καταστράφηκε από πυρκαγιά το 510 π.Χ. περίπου.
Μετά την καταστροφή του πρώτου ναού, κτίζεται γύρω στα τέλη του 6ου αι. π.Χ. με αρχές 5ου αι. π.Χ. ο δωρικός πώρινος περίπτερος ναός ο οποίος σώζεται μέχρι και σήμερα. Πρόκειται για έναν από τους καλύτερα διατηρημένους ναούς της ελληνικής αρχαιότητας, στον οποίο έχουν πραγματοποιηθεί αναστηλωτικές εργασίες.
kalitheapress gr
Τα εξαιρετικά μαρμάρινα γλυπτά των αετωμάτων του με θέμα τις μυθικές εκστρατείες εναντίον της Τροίας στις οποίες διακρίθηκαν και Αιγινήτες ήρωες από το γένος των Αιακιδών (Αίας, Τελαμώνας κ.ά.) αποτελούν σταθμό στην ιστορία της αρχαίας ελληνικής γλυπτικής.
  • Δίπλα στο Ναό υπάρχει ένα μικρό αρχαιολογικό μουσείο, το Μουσείο της Αφαίας, στο οποίο εκτίθενται τμήματα του ναού.
  • Όταν τελειώσεις την ξενάγησή σου, κάθισε κάπου να απολαύσεις τη θέα και τη γαλήνη, μύρισε το άρωμα των πεύκων, νιώσε τον ελαφρύ αέρα και άσε την ενέργεια του χώρου να σε ταξιδέψει σε άλλες διαστάσεις.
Στην είσοδο του μουσείου της Αφαίας υπάρχει αναπαράσταση του ναού, ενώ στο εσωτερικό του  έχουμε την ευκαιρία να θαυμάσουμε μεταξύ άλλων αγάλματα, εργαλεία της εποχής και κεραμικά αγγεία. Στα μεγαλύτερης σημασίας εκθέματα περιλαμβάνεται ένα μεγάλο μέρος από το αναστηλωμένο αέτωμα του ναού, μέσα από το οποίο διαφαίνεται η τότε μεγαλοπρέπεια της αρχιτεκτονικής αυτής κατασκευής.
Λίγο πιο κάτω θα βρούμε την αναθηματική πλάκα (560 π.Χ.) όπου αναγράφεται ότι ο ναός ήταν αφιερωμένος στην Αφαία. Η Αφαία αργότερα ταυτίστηκε με την Αθηνά και για το λόγο αυτό υπάρχει ένα αντίγραφο της θεάς Αθηνάς περιτριγυρισμένης από πολεμιστές.
Είναι ιστορικά αποδεδειγμένο και ευρέως γνωστό το γεγονός ότι μεγάλος αριθμός των εκθεμάτων του ναού της Αφαίας ανακαλύφθηκε το 1811 από Άγγλους και Γερμανούς αρχαιολόγους οι οποίοι τα πούλησαν στον Λουδοβίκο της Βαυαρίας και στη συνέχεια το 1828 κατέληξαν στο Μόναχο, όπου κι εκτίθενται από τότε. Σε ειδική αίθουσα της Γλυπτοθήκη του Μονάχου, με όνομα “Αιγινήτες”, περιλαμβάνονται τμήματα του ναού, μέρος από τα γλυπτά των αετωμάτων, 17 αγάλματα (του αγάλματος της Αθηνάς συμπεριλαμβανομένου) κ.ά.
kalitheapress gr

 

διάβασε και αυτό  Έναρξη παραστάσεων του «Θεάτρου της Δευτέρας στην Καλλιθέα»- Κρατήσεις θέσεων
kalitheapress gr
Λίγο πιο κάτω θα βρούμε την αναθηματική πλάκα (560 π.Χ.) όπου αναγράφεται ότι ο ναός ήταν αφιερωμένος στην Αφαία. Η Αφαία αργότερα ταυτίστηκε με την Αθηνά και για το λόγο αυτό υπάρχει ένα αντίγραφο της θεάς Αθηνάς περιτριγυρισμένης από πολεμιστές.
Είναι ιστορικά αποδεδειγμένο και ευρέως γνωστό το γεγονός ότι μεγάλος αριθμός των εκθεμάτων του ναού της Αφαίας ανακαλύφθηκε το 1811 από Άγγλους και Γερμανούς αρχαιολόγους οι οποίοι τα πούλησαν στον Λουδοβίκο της Βαυαρίας και στη συνέχεια το 1828 κατέληξαν στο Μόναχο, όπου κι εκτίθενται από τότε. Σε ειδική αίθουσα της Γλυπτοθήκη του Μονάχου, με όνομα “Αιγινήτες”, περιλαμβάνονται τμήματα του ναού, μέρος από τα γλυπτά των αετωμάτων, 17 αγάλματα (του αγάλματος της Αθηνάς συμπεριλαμβανομένου) κ.ά.
kalitheapress gr
 Ο πεσμένος λευκός στρατιώτης είναι το master piece  από τα δύο αγάλματα του αετώματος
kalitheapress gr
kalitheapress gr
kalitheapress gr
 Το αέτωμα του προΐστορικού ναού πριν την καταστροφή
kalitheapress gr
kalitheapress gr

kalitheapress gr

Όταν τελειώσετε την περιήγηση σας, κάθιστε  στο καφενεδάκι απέναντι από την είσοδο του αρχαιολογικού χώρου να απολαύσετε τη θέα και τη γαλήνη, μυρίστε το άρωμα των πεύκων, νιώστε τον ελαφρύ αέρα και αφήστε την ενέργεια του χώρου να σας ταξιδέψει σε άλλες διαστάσεις.

Χριστιάνα Θεοφάνους

Facebook Comments Box



Ακολουθήστε το Kalithea Press στο Google News Feed, για να ενημερώνεστε σωστά και έγκαιρα

Απάντηση

Recommended
Θείας πίστεως, διδασκαλία, κατεκόσμησας, την Εκκλησία, ζηλωτής των Αποστόλων γενόμενος…
Cresta Posts Box by CP
Content | Menu | Access panel
Αρέσει σε %d bloggers: